Connect with us

економија

Берзанските стоки нестабилни, златото руши ценовни рекорди

Светски пазари

објавено

на

Се шпекулира дека цената на златото може да отиде и преку 2.300 долари за кратко време. Цените на бакарот паднаа бидејќи загриженоста за силата на кинеската економија и нејзиниот сектор на недвижности обременет со долгови ги рефокусираа инвеститорите.

Пред нас е многу нестабилна недела за стоките и пазарите, особено за земјоделските стоки. Овој четврток ќе ги видиме критичните квартални извештаи на американската Агенција за храна и земјоделие (USDA) за залихите на американските земјоделци и намерите за сеидба за новата сезона (овој текст е затворен во вторникот, 27.03., н.з.). Секоја година ова е многу важен извештај кој на некој начин ја насочува трговијата во наредните недели и месеци и му го дава на пазарот првиот конкретен увид во намерите на производителите за новата сезона. Фондовите, како и сите останати кои учествуваат на пазарот, веќе неколку дена ги коригираат позициите пред овој извештај, бидејќи не мал број пати извештајот знаел да изненади.

Американските пазари на акции достигнаа нов врв по акциите на Федералните резерви. ФЕД се држи до својот „јастребски“ став, многу помалку невнимателен отколку во минатото, но тие сè уште се држат до трите намалувања на стапките во 2024 година и покрај изборите во САД. И покрај надежта на пазарот за намалување на каматната стапка, упорната инфлација во моментов останува и не покажува знаци на попуштање.

Меѓутоа, ако ги погледнеме подетално податоците, сè, од CPI, PPI, домувањето, податоците за вработувањето, и понатаму сугерираат дека американската економија останува отпорна на досегашните зголемувања на стапките, толку многу што некои аналитичари сега веруваат дека нема да видиме намалување на стапката оваа година, туку поверојатно на почетокот на 2025 година.

Минатата недела инвеститорите беа пријатно изненадени од швајцарската централна банка, која неочекувано ги намали каматните стапки за 0,25 процентни поени на 1,5 отсто. Таа е првата голема централна банка која ги намали каматните стапки, по долгиот циклус на затегнување на монетарната политика, што на пазарот се гледа како прв сигнал дека борбата против инфлацијата во западните земји е речиси добиена.

На валутните пазари вредноста на доларот се зголеми минатата недела, индексот на доларот (DXY) повторно е над 104 поени. Американската валута зајакна во однос на европската, а на почетокот на новата недела цената на еврото е на ниво од 1,083 долари. Минатата недела инвеститорите беа пријатно изненадени од швајцарската централна банка, која неочекувано ги намали каматните стапки за 0,25 процентни поени на 1,5 отсто. Таа е првата голема централна банка која ги намали каматните стапки, по долгиот циклус на затегнување на монетарната политика, што на пазарот се гледа како прв сигнал дека борбата против инфлацијата во западните земји е речиси добиена. Затоа оваа недела инвеститорите ќе се фокусираат на новите податоци за инфлацијата во САД, регионот и европските земји, кои би можеле да укажат кога централните банки ќе почнат да ги намалуваат каматните стапки.

Несогласувања во ЕУ околу паричната помош за Украина

Цените на златото минатата недела достигнаа ново историски највисоко ниво и сè уште има простор за раст бидејќи неколку земји се преокупирано со големо купување периодов. Се шпекулира дека цената на златото би можела да порасне до 2.300 долари/тон. Централните банки, кои купија историски највисоки нивоа на злато во изминатите две години, ќе продолжат да бидат силни купувачи во 2024 година. Кина, најголемиот светски производител и потрошувач на злато, дава приоритет на зголеменото производство. Пекинг стекнува средства ширум светот за да ја постигне оваа цел. Во исто време, ја намалува изложеноста на доларот, главната фиат („Фиат“ значи дека некој одговорен дал дозвола, декрет или наредба. Владата на една земја или територија издава фиат или декретна валута., н.з.) валута на планетата.

Во Брисел се разговара за деликатниот случај околу средствата за Украина кои би можеле да се добијат од буџетот на Унијата. Прашањето за трошоците за одбрана длабоко ги поделува земјите на ЕУ. Додека холандскиот премиер Руте е против тоа, германскиот канцелар Шолц се залага за доделување замрзнати руски средства на Киев, опција поддржана и од Белгија, што веднаш би предизвикало одмазда на Москва. Се проценува дека замрзнатите руски средства може да донесат три милијарди евра годишно. Сепак, оваа акција најверојатно ќе доведе до повлекување на целиот „незападен“ капитал што моментално е депониран во еврозоната. Тоа веројатно би бил крајот на еврото?!

Еве уште еден начин на кој геополитиката може да влијае на трговијата и стоките. Имено, веќе подолго време се договара изградбата на алтернативен канал на Суецкиот канал, т.н. Канал Бен Гурион. Зошто? Едноставно затоа што Суецкиот канал му дава на Египет премногу моќ. Со затворањето на Суецкиот канал, Египет би можел да ја фрли светската трговија на колена и да им диктира услови на целиот Запад и на Иран, Индија и Кина. Алтернативен канал ќе ги поврзе израелскиот град Еилат во Арапскиот Залив со Средоземното Море во северниот дел на Газа. Изградбата на алтернативен канал со години се преговара меѓу Лондон, Вашингтон и Ерусалим, а самиот канал ќе ѝ даде на оваа тројка  контрола на главната транзитна рута за светската трговија. Изградбата на каналот се соочува со две непосредни пречки: Газа и Египет, но сигурно Кина и Русија нема да застанат настрана.

На пазарот за нафта помирно

И покрај неочекуваното забрзување на кинеското индустриско производство во февруари, загриженоста за кревкоста на побарувачката за индустриски стоки и нови домови ги намали очекувањата за купување на стоки во земјата.

Светските пазари конечно имаат мирна недела кога е во прашање нафтата. Цената не се менуваше многу на неделна основа, а трговците повеќе или помалку одмеруваа помеѓу проценката на трендовите на понудата и побарувачката во неделите и месеците што следуваат. Цената на барел нафта од типот „брент“ сѐ уште се движи меѓу 85 и 86 долари/барел, додека цената на барел нафта WTI се движи околу нивото од 81 долари. Кон средината на минатата недела цените паднаа бидејќи пазарот беше разочаран од оценката дека поради зголемената инфлација, американската ФЕД може да ги намали каматните стапки дури во втората половина од годината, додека дотогаш се очекуваше тоа да го направи во јуни. Тоа значи дека растот на најголемата светска економија, американската,  би можел дополнително да забави пред ФЕД да почне да го стимулира, што би можело да предизвика слабеење на побарувачката за нафта.

Во четвртокот, пак, цените се стабилизираа бидејќи беше објавено дека залихите во САД паднале претходната недела, што ги намали стравувањата од слаба побарувачка. Се чини дека и понатаму доминира мантрата на оние што шпекулираат со растот на цени, со оглед на уште еден неочекуван пад на залихите на сурова нафта во САД минатата недела. Пазарот истовремено го вклучува и ризикот од нови нарушувања во снабдувањето. Украинските напади со беспилотни летала врз руските рафинерии потенцијално би можеле да го ограничат снабдувањето. Според некои проценки, тие досега блокирале седум отсто од капацитетот на руските рафинерии или околу 370.000 барели дневно. Доколку продолжат овие напади, руските производители би можеле да бидат принудени да го намалат снабдувањето поради проблеми со извозот и ограничениот капацитет за складирање.

 Цените на европските фјучерси на природен гас TTF моментално се нешто под 29 евра/MWh, што е највисоко ниво од почетокот на февруари, откако нападот на концертна сала во близина на Москва  ги зголеми регионалните тензии и загриженоста околу снабдувањето. Неодамнешните напади врз енергетските капацитети во Русија и Украина, исто така, ги зголемија цените. Во исто време, Freeport LNG (извозник на втечнет гас од Тексас, САД) рече дека неговата единица за втечнување Laine 3 е повторно во производство, но Laine 2 беше затворена и Laine 1 наскоро ќе биде затворена поради инспекции и поправки што се очекува да бидат завршени до мај.

Исто така, побарувачката се очекува да се зголеми поради прогнозите за ниски температури пред нивното повторно покачување во април. Како и да е, се очекува цените да го вратат надолниот моментум со излегувањето на Европа од грејната сезона. Оваа промена, во комбинација со стабилното производство во Норвешка, зголеменото влијание на соларната енергија и европските резерви на гас кои остануваат стабилни на околу 59 отсто од капацитетот за складирање, треба да придонесе за намалување на ценовните притисоци.

Минатата недела Европската комисија предложи зголемување на царините за увоз на жита, маслодајни семиња и житни производи во ЕУ од Русија и Белорусија. Во зависност од производот, тарифите ќе се зголемат за 95 евра/тон или царина од 50 проценти. Понатаму, Русија и Белорусија повеќе нема да имаат пристап до никакви квоти за жито на СТО за ЕУ, која понуди подобар тарифен третман за некои производи. Во 2022/23 година увозот на мека пченица и сончогледово масло во ЕУ од тие две земји достигна 2,7 милиони тони. Уште поважни и со многукратно позначајно влијание врз цените би биле царините за украинската пченка доколку се ратификува она што беше предложено минатата недела. Тарифите би вклучиле увозен вишок во споредба со просекот од последните три кампањи. Просекот е 9,83 милиони тони. Во 2022/23 година ЕУ увезла 14,9 милиони тони пченка од Украина.

Метеж кај житарките

Непотврдените гласини дека еден од главните извозници на жито во Русија е блокиран, предизвикаа метеж на пазарот. Трговците се исто така загрижени поради обновените тензии околу украинската инфраструктура. Последно, но не и најмалку важно, фондовите ги штитат нивните позиции на сè понеизвесниот пазар. Фјучерсите за пченка од јуни 2024 година, исто така, се искачија на 193,50 евра/тон, главно на бранот на раст на пченицата.

Пченицата порасна за речиси пет проценти минатата недела на берзата за суровини во Чикаго (CBOT), а краткорочната цел се чини дека е да се пробие нивото од 5,6 долари/бушел. Во исто време, пченката се движи околу нивото од 4,3 долари/бушел, но геополитиката и временските услови во САД ќе бидат најважните фактори за идните движења на цените. Истото може да се каже и за сојата, чија цена се движи околу нивото од 11,9 долари/бушел. На европскиот пазар на пченица во петокот доминираше остар раст на цените. Фјучерсите од мај 2024 година се зголемија за 7,5 евра/тон на 207,25 евра/тон, што е најголемо дневно зголемување на фјучерси на MATIF од јули 2023 година и суспензијата на руското учество во украинскиот извозен коридор воспоставен една година порано од ОН и Турција.

Непотврдените гласини дека еден од главните извозници на жито во Русија е блокиран, предизвикаа метеж на пазарот. Трговците се исто така загрижени поради обновените тензии околу украинската инфраструктура. Последно, но не и најмалку важно, фондовите ги штитат нивните позиции на сè понеизвесниот пазар. Фјучерсите за пченка од јуни 2024 година, исто така, се искачија на 193,50 евра/тон, главно на бранот на раст на пченицата.

Цените на фјучерсите на бакарот паднаа кон границата 4 долари/фунта, откако речиси го достигнаа едногодишното високо ниво во средината на март. Цените паднаа бидејќи загриженоста за силата на кинеската економија и нејзиниот сектор на недвижности оптоварен со долгови ги рефокусираа инвеститорите по изненадувачкиот пораст на макроекономските најави и одлуките на топилниците да го олеснат производството.

И покрај неочекуваното забрзување на кинеското индустриско производство во февруари, загриженоста за кревкоста на побарувачката за индустриски стоки и нови домови ги намали очекувањата за купување на стоки во земјата. Ова се рефлектираше во порастот од 20 отсто на залихите на бакар во Кина во неделата што заврши на 15 март, додавајќи го сезонското надополнување на залихите и во согласност со неодамнешниот пад на премијата за бакар во Јангсан. Сепак, фјучерсите за бакар остануваат за пет отсто повисоки во месецот, поддржани од одлуката на топилниците да го намалат производството во погоните кои беа непрофитабилни поради недостаток на суровини.

банки2 дена ago

Комерцијална банка прва во земјава воведе тактилни платежни картички прилагодени и за слепи лица

свет2 дена ago

Предлог акција за оваа недела: Orlen S.A.

свет2 дена ago

Скокнаа цените на нафтата, гасот, бакарот и алуминиумот

технологии / компании2 дена ago

ЕУ има амбиција да стане „квантна долина на светот“, а хрватски научници имаат голем удел во тоа

регион2 дена ago

Марко Чадеж, Српска стопанска комора: Нашите компании ги мачи финансирањето и недостиг на кадри

македонија2 дена ago

Судбината на фабриката во Бунарџик неизвесна, но можно е и целото производство да се префрли во Македонија

македонија2 дена ago

Македонските е-трговци направиле промет од 453 милиони евра лани

економија2 дена ago

„Зелените“ кредити со годишен раст од речиси 30%

економија2 дена ago

Истражување: Инфлацијата е главен фактор за финансиски стрес

свет2 дена ago

Следната година сонцето и нас ќе нѐ стемни

економија2 дена ago

Истражување: Инфлацијата е главен фактор за финансиски стрес

свет2 дена ago

Скокнаа цените на нафтата, гасот, бакарот и алуминиумот

регион2 дена ago

Марко Чадеж, Српска стопанска комора: Нашите компании ги мачи финансирањето и недостиг на кадри

свет2 дена ago

Следната година сонцето и нас ќе нѐ стемни

македонија2 дена ago

Судбината на фабриката во Бунарџик неизвесна, но можно е и целото производство да се префрли во Македонија

економија2 дена ago

„Зелените“ кредити со годишен раст од речиси 30%

технологии / компании2 дена ago

ЕУ има амбиција да стане „квантна долина на светот“, а хрватски научници имаат голем удел во тоа

менаџмент / маркетинг2 дена ago

Како да ги демотивирате вработените и избркате најдобрите

македонија2 дена ago

Македонските е-трговци направиле промет од 453 милиони евра лани

банки5 дена ago

Управната зграда на УНИБанка во Скопје сама ќе произведува струја од фотоволтаична централа