Connect with us

коментари

Горан Марковски: Оние сектори што пораснаа најмногу во време на криза ќе бидат помалку атрактивни кога ќе стивне пандемијата

Каде да се инвестира годинава?

објавено

на

Горан Марковски, главен извршен директор
КБ Публикум инвест АД Скопје

„Како еден од најважните индикатори во насока на предвидување на идниот развој на пазарите на капитал се издвојува инфлацијата, односно нејзината динамика во наредниот период што неминовно би водело кон подигање на каматните стапки. Токму во контекст на овие очекувањата за придвижувањето на каматните стапки во 2021 година се темели изборот на најсоодветните инвестиции. Конципирањето на инвестициската стратегија ќе се води во насока на избегнување на пазари и сектори кои остварија висок раст во услови на криза, а со нормализирање на условите се очекува нивната атрактивност за инвестирање значајно да се намали.“

2020 година ќе биде запаметена како исклучителна година за пазарите на капитал. Започна во линија на континуираниот тренд на раст кој траеше 11 години, одбележувајќи го еден од најдолгите позитивни економски циклуси во историјата на пазарите на капитал. Меѓутоа, веќе во март следеше шокот предизвикан од корона вирусот што го внесе пазарот на капитал во досега невидена неизвесност во однос на начинот на решавање на здравствената криза и последиците од неа.

Оваа неизвесност предизвика паника што резултираше со пад на акциските пазари за повеќе од 30% во период од 1 месец. Македонскиот пазар не беше исклучок. Беа превземени досега невидени мерки од монетарните и фискалните власти за спасување на економиите и пазарите на капитал од економската катастрофа предизвикана со затварањата на економиите во насока на справување со вирусот. Овие мерки предизвикаа незапаметено задолжување на корпоративно и државно ниво. Државниот долг во САД порасна од 105,5% од БДП на 127,27% од БДП заклучно со Q3 2020 година во споредба со Q3 2019 година, додека ЕУ долгот беше зголемен од 79,7% на 87,8% заклучно со Q2 2020 година во споредба со Q2 2019 година.

Овој тренд го следеше и Македонија со зголемување на нивото на долг на 59,5% во однос на БДП.  Напоредно со зголемувањето на долгот, во насока на санација и ублажување на последиците од здравствената криза се вклучија и монетарните власти на развиените земји. Билансот на американската централна банка(ФЕД) порасна за дополнителни 3,19 трилиони УСД, додека билансот на европската централна банка порасна на ниво од близу 7 трилиони ЕУР. Истовремено, сведоци бевме на драматичен пад на бруто домашниот производ и кај развиените и кај растечките економии со исклучок на Кина. Падот на БДП во 2020 година во САД се очекува да изнесува -4,3% на годишно ниво, во ЕУ -7,4%, додека во Македонија -5,4%.

Брзо закрепнување по шокот во март

И покрај сериозните последици што ги предизвика корона вирусот на економиите во целина и особено на одредени дејности и сектори, пазарите на капитал во релативно краток временски период успеаја да закрепнат. Во период од 6 месеци американскиот пазар на капитал успеа да се врати на преткризното ниво благодарение на енормниот раст првенствено на компаниите од ИТ секторот. Растот беше поттикнат од обемните експанзивни монетарни и фискални политики. Голем дел од средствата кои беа насочени кон поддршка на најзасегнатите целни групи, пред се кај граѓаните што изгубиле работа и малите и средни фирми кои беа најпогодени од кризата, завршија на пазарите на капитал и го поддржаа процесот на негово закрепнување.

Ваквиот експанзивен одговор на монетарните и фискалните власти од друга страна влеа огромна самодоверба посебно кај малите инвеститори. Вложувањето во акции поттикнато од монетарните мерки беше сфатено како едноставен начин на заработување во кој не може да се погреши, бидејќи на први знаци на слабост во реалната економија монетарните власти се секогаш тука за да ја коригираат и вратат во нормала состојбата на пазарите на капитал. Секоја информација поврзана со влошување на индикаторите во реалната економија повеќе или помалку се занемарува, додека секоја вест поврзана со дополнителна помош најавена од страна државните органи влијае позитивно на цената на акциите.

Во ваков амбиент, голем дел од светските берзи ги достигнаа максималните вредности во година на најголем историски пад на светскиот бруто домашниот производ. Американскиот пазар на акции покажува преценетост по низа параметри. Гледан низ призма на коефициентот иден (P/E) американскиот пазар во моментот е највисоко вреднуван од 2000 година наваму и во моментот е над 50% во однос на неговиот историски просек. До истиот заклучок се доаѓа доколку се земат и другите референтни параметри за вреднување на пазарот како што се EV/EBIDA, P/B и Р/Ѕ. Анализата на овие индикатори на европските пазари упатуваат до исто така кон моментална преценетост на пазарот на капитал.

Во 2021 година, врз основа на досега кажаното, реално е да се очекува дека на краток рок ќе се случи корекција на пазарите на капитал. Во прилог на оваа констатација одат низа фактори како што се моменталната преценетост, високото ниво на оптимизам што се очекува да слабее, експанзивните фискални политики што се очекува постепено да се намалуваат поради високото ниво на задолженост, инфлациските притисоци на експанзивната монетарна и фискална политика и соодветното постепено подигање на каматните стапки како последица од овие политики што ќе води кон слабеење на профитабилноста на компаниите и соодветна корекција на нивните цени. На крај секако треба да се земе во предвид и промена на даночните политики во насока на зголемување на фискалните приходи преку зголемување и воведување на нови даноци и соодветно на тоа намалување на нееднаквоста кај населението што се засили во текот на минатата година.

Огромен расчекор помеѓу пазарите на капитал и состојбите во реалната економија

Како никогаш досега пазарот на капитал е во огромен расчекор со состојбите во реалната економија. Ова раздвојување првенствено се должи на експанзивната монетарна политика во развиените економии во насока на одржување на ниски каматни стапки и задржување на вредноста на инвестициите и средствата на високо ниво. На овој начин се штитат економиите од неконтролирано зголемување на бројот на несолвентни компании што во моментот би имало несогледливи последици врз финансискиот систем. Истовремено, дел од инвеститорската заедница го оправдува постоечкиот раст на цените на акциите врз база на очекувањата на дополнителен раст што би се генерирал во услови на стабилизирање и целосно отворање на економиите.

Од сè досега кажано, како еден од најважните индикатори во насока на предвидување на идниот развој на пазарите на капитал се издвојува инфлацијата, односно нејзината динамика во наредниот период што неминовно би водело кон подигање на каматните стапки. Токму во контекст на овие очекувањата за придвижувањето на каматните стапки во 2021 година се темели изборот на најсоодветните инвестиции.

Конципирањето на инвестициската стратегија ќе се води во насока на избегнување на пазари и сектори кои остварија висок раст во услови на криза, а со нормализирање на условите се очекува нивната атрактивност за инвестирање значајно да се намали. Во однос на пазарите на капитал, посебно се издвојуваат берзите на развиените економии кои забележаа значаен раст во текот на 2020 година во услови на пад на реалните економски индикатори кои продолжува и во текот на 2021 година. Во однос на секторите, тука првенствено се издвојува ИТ секторот кој е највисоко вреднуван во изминатата 2020 година, а со нормализирање на условите за живеење и ставање под контрола на здравствената криза се очекува да се намали интересот за инвестирање со оглед на високото вреднување.

Во однос на позитивните препораки на ниво на економии, првенствено се издвојуваат инвестициите во Кина како земја која што успеа и во услови на глобална криза да оствари раст на економијата. Понатаму се работи за економија која што поминува низ процес на зајакнување преку прочистување на пазарот од несолвентни компании, зголемување на домашната потрошувачка и постепено отворање за странски инвестиции на пазарите на капитал.  Во оваа група влегуваат и инвестициите во компаниите и валутите на растечките економии кои што се базираат на извоз на суровини.

Во однос на секторската анализа, се очекува до израз да дојдат досега запоставуваните циклични сектори, пред се банкарскиот и секторот на стоки, кои што во изминатиот период беа потценети, а во услови на инфлација и раст на каматните стапки би требало да покажат подобри резултати од останатите сектори. Кон овие сектори се приклучуваат и секторите кои зависат од нивото на лична потрошувачка што беше директно погодена од кризата. Во оваа група спаѓаат транспорт, туризам, хотелиерство, угостителство и трајни потрошувачки добра.

Continue Reading
економија2 дена ago

Алкалоид со поголеми приходи и добивка лани: компанијата стигна до 200 милиони евра вкупен обрт

банки3 дена ago

Комерцијална банка: Дезинформациите и конструкциите на Трифун Костовски против нас се плод на неговиот личен неуспех

економија2 дена ago

Адора и официјално го претстави првиот градежен проект во Србија

македонија5 дена ago

Заев: Очекувам Сашо Мијалков да биде пронајден и ставен во притвор

економија3 дена ago

Коста Петров: Ќе ги мотивираме големите компании да го помогнат развојот на стартапите

интервју21 час ago

Суат Инан: И покрај пандемијата, со нашата силна структура и иновативни пристапи во 2020 година постигнавме раст од 57%

коментари21 час ago

Марјан Петрески: Дивиденда, два слоја и ровер

економија21 час ago

Standard & Poor’s бара реформи за да го зголеми кредитниот рејтинг

економија21 час ago

Македонската економија на среден и долг рок (5)

економија21 час ago

Кои се најголемите ризици за финансиските компании