Connect with us

економија

Знаци на закрепнување на економијата, но останува неизвесноста поради епидемијата што се разгорува

Народна банка со анализа на третиот квартал

објавено

на

Анализите на Народната банка за периодот јули – август упатуваат на поумерени негативни ефекти од здравствената криза врз економската активност, а во споредба со претходниот квартал движењата во домашната економија се поповолни. Индустриското производство, во текот на летото се намали за 9,3% во јули и август, што е само ублажување на падот од 25,2% регистриран во вториот квартал за времетраењето на полицискиот час. Во септември, пак, намалувањето на индустриското производство е сведено на 4,1% споредено со истиот месец лани. Па така, од почетокот на годината заклучно со деветтиот месец, индустријата произвела за 12,1% помала вредност отколку лани.  Но, допрва доаѓа уште потежок период во поради се’ поголемиот број на заразени граѓани од коронавирусот и последиците што тоа ги остава на економијата.

Споредбата на последните макроекономски показатели од домашната економија со нивната проектирана динамика во рамките на априлскиот циклус проекции упатува на одредени отстапувања во одделните сегменти од економијата. Согласно со објавените проценети податоци за БДП, во првата половина од 2020 година реалниот БДП се намали за 6,4% на годишна основа, што е сепак малку послабо остварување во однос на априлските проекции, поради отстапувањето за првиот квартал, се вели во анализата на Народната банка.

Во однос на економската активност во третиот квартал на 2020 година, тековно расположливите високофреквентни податоци за периодот јули-август 2020 година, општо земено, упатуваат на поумерени негативни ефекти од здравствената криза врз економската активност, а во споредба со претходниот квартал движењата во домашната економија се поповолни, објаснуваат од НБРСМ.

„Имено, во услови на постепено олабавување на рестриктивните мерки против ковид-19 и преземените мерки за поддршка на економијата, податоците за овој период покажуваат значително забавување на годишниот пад на индустријата, градежништвото, прометот во угостителството, а делумно и кај прометот во вкупната трговија. Во однос на промените кај потрошувачките цени, остварувањето во септември 2020 година (годишна стапка на инфлација од 1,9%) е повисоко во однос на априлската проекција. Во просек, ценовните промени во вториот и третиот квартал се над очекувањата според априлскиот циклус проекции. При повисоки остварувања од очекуваните и ревизии во различни насоки кај надворешните влезни претпоставки, тековно ризиците во однос на проекцијата на инфлацијата за 2020 година се оценуваат како претежно нагорни. “, велат од Народната банка.

Воедно, движењето на светските цени на примарните производи во следниот период и натаму е неизвесно и посебно изразено во услови на пандемијата на ковид-19. Девизните резерви и понатаму се на соодветно ниво и се одржуваат во сигурната зона. Во текот на третиот квартал на 2020 година, главните фактори на промена на девизните резерви (приспособени за ценовните и курсните разлики и ценовните промени на хартиите од вредност) беа редовната отплата на обврските на јавниот сектор кон странство и интервенциите на девизниот пазар од страна на Народната банка.

Во почетокот на октомври 2020 година е остварен прилив на сметката на државата од околу 80 милиони евра, во вид на заем во рамките на макрофинансиската помош од Европската комисија. Во однос на расположливите податоци од надворешниот сектор, податоците за менувачкиот пазар заклучно со септември упатуваат на пониски остварувања кај приватните трансфери во однос на проектираните за третиот квартал. Истовремено, податоците за надворешнотрговската размена заклучно со август упатуваат на можност за остварување трговски дефицит главно во согласност со очекуваниот според априлската проекција.

Поизразено кредитирањето на домаќинствата

Вкупните депозити , во септември  се повисоки за 0,7%, на месечна основа, што во поголем дел е одраз на зголемувањето на депозитите на секторот „домаќинства“, при умерен раст и на депозитите на корпоративниот сектор. Споредено на годишна основа, вкупните депозити забележаа пораст од 6,1%, при раст на депозитите кај двата сектора, којшто е поизразен кај секторот „домаќинства“. Во септември, вкупните кредити , бележат месечен раст од 0,8%, како резултат на растот на кредитирањето на двата сектора, при поголем придонес на секторот „домаќинства“. Годишниот раст на вкупните кредити изнесува 7,3% и произлегува од зголеменото кредитирање кај двата сектора, коешто е поизразено кај секторот „домаќинства“.

Вкупните депозити на корпоративниот сектор, во септември, се повисоки за 1,1%, во споредба со претходниот месец, што во најголем дел се должи на зголемувањето на депозитните пари, при раст, но помал кај долгорочните депозити (во денари и во странска валута) и краткорочните депозити во денари, во услови на пад кај краткорочните депозити во странска валута. Анализирано на годишна основа, вкупните депозити на корпоративниот сектор бележат раст од 8,0%, којшто главно произлегува од повисоките депозитни пари и краткорочните депозити во странска валута, при евидентиран пад кај краткорочните и долгорочните депозити во денари.

Во септември, кај кредитите на корпоративниот сектор , е забележан раст од 0,3%, на месечна основа и целосно се објаснува со зголеменото кредитирање во денари. Во споредба со септември минатата година, кредитите на корпоративниот сектор се зголемени за 5,2%, како резултат на порастот на кредитите во денари и странска валута, којшто е поизразен кај кредитите во странска валута.

Вкупните депозити на домаќинствата, во септември, се зголемени за 1,0% на месечно ниво, главно под влијание на растот на депозитните пари и краткорочните депозити во странска валута, при позитивен, но помал придонес и на останатите компоненти. На годишно ниво, депозитите на домаќинствата растат за 6,1%, во најголем дел поради зголемувањето на депозитните пари, како и краткорочните депозити во странска валута, при остварен пад кај останатите компоненти.

Во септември, кредитите на домаќинствата, забележаа месечен и годишен раст од 1,2% и 9,5%, соодветно. Анализирано според валутната структура, кредитите одобрени во денари имаат поголем придонес кон растот на месечна и на годишна основа.

Во септември, анализирано според намената на кредитите одобрени на физичките лица, потрошувачките и станбените кредити, како најзастапени категории, остварија месечен раст од 1,3% и 1,5%, соодветно и годишен раст од 9,9% и 14,0%, соодветно. Автомобилските кредити, во септември, бележат месечен раст од 1,7%, додека на годишна основа се намалени за 7,9%. Кредитите одобрени на кредитни картички забележаа месечно зголемување од 0,7%, при годишен пад од 2,6%, додека негативните салда на тековните сметки се зголемени за 2,1%, на месечна основа, при годишен пад од 10,8%. Кредитите одобрени врз други основи, овој месец, забележаа месечен и годишен пад од 0,5% и 6,7%, соодветно.

Во јули 2020 година, номиналниот годишен раст на просечната нето плата изнесуваше 8,5%. Солидниот раст на платите, како и претходно, во еден дел се поврзува со покачувањето на платите во јавниот сектор, како и со ефектот од мерката за субвенционирање на придонесите поради зголемување на плата . Во споредба со претходниот месец, растот на платите во јули забрзува (раст од 6,6% во јуни), поместување коешто доаѓа во услови на олабавување на рестриктивните мерки за справување со пандемијата на ковид-19, а одреден ефект има и годишното усогласување на растот на законски утврдената минимална плата во јули којашто се зголеми за 3% .

Во однос на промените кај потрошувачките цени, остварувањето во септември 2020 година (годишна стапка на инфлација од 1,9%) е повисоко во однос на априлската проекција. Во просек, ценовните промени во вториот и третиот квартал се над очекувањата според априлскиот циклус проекции

Раст на платите во поголем дел од дејностите

Раст на платите имаше кај поголемиот дел од дејностите, а најизразен е кај дејностите поврзани со „образование“, „информации и комуникации“, „дејности на здравствена и социјална заштита“, „трговија на големо и мало“, „градежништво“, „стручни, научни и технички дејности“, „преработувачка индустрија“, „земјоделството“, како и кај дејностите поврзани со „снабдување со вода; отстранување на отпадните води, управување со отпад и дејности за санација на околината“. При раст на трошоците на живот на годишно ниво, реалниот годишен раст на нето платата во јуни изнесуваше 7,1%.

Остварениот годишен раст на платите во јули е поповолен во однос на очекувањата за пад на платите во третиот квартал од годината во рамките на априлската проекција.

Високофреквентните податоци на страната на понудата и побарувачката коишто се расположливи за периодот јули – август 2020 година се поповолни во споредба со вториот квартал. Сепак, движењата на годишна основа и натаму упатуваат на пад на економската активност во третиот квартал од годината, иако не толку изразен како во претходниот квартал, што е во согласност со очекувањата според априлскиот циклус проекции.

Прометот во вкупната трговија во периодот јули – август забележа реален пад од 27,5% на годишна основа, одразувајќи ги притоа неповолните остварувања и падот на прометот кај трговијата на големо и трговијата на мало, додека трговијата со моторни возила забележа висок реален раст. Сепак, во периодот јули – август, падот на прометот во вкупната трговија, како и во трговијата на мало, е поблаг во споредба со падот забележан во вториот квартал.

Падот во рамките на преработувачката индустрија е широко дисперзиран, а најголем негативен придонес има групата дејности во кои се активни странските извозни капацитети поврзани со автомобилската индустрија, како што се производството на машини и уреди и производството на моторни возила, а негативен придонес се забележува и кај производството на електрична опрема. Кога станува збор за традиционалните дејности, позначителен негативен придонес се забележува кај производството на мебел, производството на пијалаци и производството на облека

Падот на европската продажба на автомобили со силен ефект врз домашното производство и извоз на автомобилски компоненти

Индустриското производство во првите два месеца од третиот квартал забележа значително забавување на падот, којшто се сведе на 9,3% на годишна основа (во споредба со падот од 25% забележан во вториот квартал од годината). Гледано по главни индустриски дејности, најголем пад и следствено највисок негативен придонес и натаму се забележува кај преработувачката индустрија, при истовремен, но помал пад и кај рударството и кај енергетскиот сектор.

Падот во рамките на преработувачката индустрија е широко дисперзиран, а најголем негативен придонес има групата дејности во кои се активни странските извозни капацитети поврзани со автомобилската индустрија, како што се производството на машини и уреди и производството на моторни возила, а негативен придонес се забележува и кај производството на електрична опрема. Кога станува збор за традиционалните дејности, позначителен негативен придонес се забележува кај производството на мебел, производството на пијалаци и производството на облека.

Од друга страна, во рамките на преработувачката индустрија, највисок позитивен придонес имаат производството на прехранбени производи и производството на тутунски производи, а солиден позитивен придонес се забележува и од производството на основни фармацевтски производи и производството на хемикалии и хемиски производи. Значителното забавување на годишниот пад на индустриското производство во периодот јули-август, во споредба со падот во вториот квартал, се должи главно на поумерениот пад на преработувачка индустрија, при забавување на падот забележан кај производството на машини и уреди, моторни возила и електрична опрема, како и кај производството на облека и текстил, но и на растот кај производството на прехранбени производи и производството на тутунски производи наспроти падот во вториот квартал.

Click to comment

Leave a Reply

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена.

банки8 часа ago

НЛБ Банка Скопје по шести пат прогласена за најдобра банка во Македонија според „EMEA Finance“

економија9 часа ago

Венера Крлиу – Ханџиски, Ѓорѓе Војновиќ и Радош Вукичевиќ се нови членови на Одборот на директори на Македонија 2025

македонија12 часа ago

H&M ќе открие мурал во Скопје, којшто истовремено го прочистува и воздухот

регион12 часа ago

Косово почнува со рестрикции на струја, нема пари за скапиот увоз

економија2 дена ago

Поставен камен-темелникот на фабриката за електрични возила во Тетово

банки3 дена ago

ПроКредит – прва банка во земјата која воведува флексибилност за работа од дома за своите вработени

свет5 дена ago

Автомобилската индустрија се граба за литиум – поскапен е 700% за две години

економија6 дена ago

Македонската берза ќе ја одржи својата 21-ва Годишна конференција на 23 септември во Охрид

економија6 дена ago

„Брако“ со 74 нови вработувања во првите шест месеци

економија1 недела ago

Инфлацијата во јули 16% на годишно ниво – најмногу поскапеле храната и транспортот, за речиси 25%

свет5 дена ago

Автомобилската индустрија се граба за литиум – поскапен е 700% за две години

економија2 дена ago

Поставен камен-темелникот на фабриката за електрични возила во Тетово

економија6 дена ago

„Брако“ со 74 нови вработувања во првите шест месеци

економија6 дена ago

Македонската берза ќе ја одржи својата 21-ва Годишна конференција на 23 септември во Охрид

банки3 дена ago

ПроКредит – прва банка во земјата која воведува флексибилност за работа од дома за своите вработени

регион12 часа ago

Косово почнува со рестрикции на струја, нема пари за скапиот увоз

економија9 часа ago

Венера Крлиу – Ханџиски, Ѓорѓе Војновиќ и Радош Вукичевиќ се нови членови на Одборот на директори на Македонија 2025

македонија12 часа ago

H&M ќе открие мурал во Скопје, којшто истовремено го прочистува и воздухот

банки8 часа ago

НЛБ Банка Скопје по шести пат прогласена за најдобра банка во Македонија според „EMEA Finance“