Connect with us

свет

Планетата се загрева, светската економија се лади – вистинската светска рецесија е еколошка

Одржлив развој

објавено

на

Владите се фокусираат на климатските промени кога имаат помали грижи околу економијата. Не бива повеќе така, вели Лери Елиот, уредник во лондонски Гардијан.

Прво беше пандемијата. Потоа дојде војната во Украина. Следно може да биде климатската криза.

Во понеделникот на 3 јули светот го забележа својот најтопол ден досега, но рекордот траеше само 24 часа пред да биде победен од уште пожежок  вторник. И додека планетата продолжува да се загрева, глобалната економија продолжува да се лади.

Германија веќе е во рецесија и многу други развиени земји – вклучително и Обединетото Кралство – се чини дека се движат во таа насока. Кинеското пост-локдаун закрепнување е забавено, американскиот пазар на работни места се чини дека се лади како реакција  на повисоките каматни стапки.

Загрижува комбинацијата од слаба активност и зголемениот број на екстремни климатски настани. Вообичаено, притисокот врз животната средина се интензивира во периодите на економски бум, поради што имаше големи скокови во поддршката на зеленото движење во раните 1970-ти, доцните 1980-ти и периодот непосредно пред светската финансиска криза во 2008 година.

Ако, како што изгледа веројатно, нема да има застој во глобалното загревање и покрај бавниот економски раст, тоа е веќе вистинска причина за загриженост. Економијата на САД може технички да избегне да падне во рецесија, но фактот што неодамнешните шумски пожари во Канада доведоа до тоа Њујорк да се задуши во штетен портокалов смог зборува за планета која се движи кон катастрофален пад.  Во извесна смисла, вистинската рецесија е еколошката.

Не се виновни само политичарите

Во принцип, владите се фокусираат на иднината на планетата кога чувствуваат дека немаат за што друго да се грижат. Тоа, барем, беше практика  до сега. Рецесиите – па дури и заканата од рецесија – имаат ефект да ги натераат креаторите на политиките да се фокусираат на краток рок. Растегнатите јавни финансии заедно со желбата да се остане популарен предизвикува менталитет за раст по секоја цена. Сега се појавува страв околу трошоците за транзицијата кон почиста економија со помалку јаглерод, особено за оние кои најмалку можат да ги поднесат.

За волја на вистината, некои од овие грижи се легитимни. Топлинските пумпи се скапи. Електричните автомобили се гледаат само по дворовите на побогатите. Фосилните горива сочинуваат три четвртини од енергетскиот микс на Обединетото Кралство и ставањето крај на таа зависност нема да биде ниту брзо ниту лесно.

Во сегашните околности, политичарите мислат дека треба да се справат со поитни работи отколку да постигнат цели за нето нула емисија на штетни гасови. Акцијата за справување со климатската вонредна состојба може да се одложи за друг ден кога науката и пазарните сили ќе дојдат до решение кое ќе ни овозможи сите да консумираме колку што сакаме без да ја уништиме планетата.

Ова може да биде кратковидно. Можеби е глупаво размислување, коешто без сомнение ги налути демонстрантите на Just Stop Oil кои беа присутни на Вимблдон и други јавни настани деновиве. Но, за оние на моќните позиции, искушението да се одложи акцијата останува силно. Планот на Риши Сунак (актуелен британски премиер, н.з.) да се откаже од ветувањето на владата со 11,6 милијарди фунти да им помогне на сиромашните земји да се справат со климатските промени, е пример за ова колебање. Тоа би било чин на предавство, но, за жал, во согласност со незаинтересираноста на премиерот за агендата на нето нула емисии.

Би било погрешно да се претпостави дека виновни се само политичарите. Нашите политички господари реагираат  на сигналите што ги добиваат од гласачите, а пораката во никој случај не е толку јасна како што би се надевале оние кои бараат подрастична акција за климатската вонредна состојба. Делумно, тоа се должи на кризата на трошоците за живот, но оди подлабоко од тоа.

Многумина поддржуваат фудбалски тимови спонзорирани од пари добиени од продажба на фосилни горива,  и на навивачите навистина не им е грижа дали новата ѕвезда напаѓач се купува со пари извалкани од нафтата  на Блискиот Исток се додека тој постигнува многу голови. Луѓето се грижат повеќе за иднината на планетата  од пред половина век, тоа е неспорно,  но она што тие навистина го сакаат е безболна транзиција што не ги принудува да престанат да ги прават работите што ги сакаат, како што е возењето автомобил за  да се видат со пријателите и роднините или да заминат со авион на одмор во странство.

Има се’ уште време да се повлечеме од работ на бездната. За почеток, зеленото движење треба да го залечи јазот меѓу оние кои не поддржуваат раст и оние кои фаворизираат одржлив раст и да се фокусира на вистинскиот непријател: форма на капитализам што се јаде себеси.

Фосилните горива се „новите  цигари“

Следно, имаме пред нос плодови што треба да ги набереме. Ендрју Симс, ко-директор на кампањата на  New Weather Institute, вели дека спортските спонзорства беа клучното бојно поле во успешната борба да се стави крај на рекламирањето на цигари  и дека фосилните горива всушност се „новите цигари“. Од фудбалот до велосипедскиот Тур де Франс, од претстојниот Светски куп во рагби до атлетиката, Симс забележува дека спортот долго време е зависен од великодушноста на промоторите поврзани вака или онака со фосилните горива.

Некои проблеми ќе бидат потешки за решавање. Зелената транзиција би била полесна доколку Обединетото Кралство  беше земја со помала нееднаквост. Уште повеќе, британската енергетска инфраструктура е во лоша состојба и има потреба од многу одржливи инвестиции ако сака да биде подготвена за новите извори на енергија што се развиваат, како што се пловечките фарми со ветерници и водородот.

IPPR, лево наклонет тинк-тенк, предлага пакет јавни инвестиции од 30 милијарди фунти годишно, вклучително и во чиста енергија, за кој вели дека ќе ја подобри страната на понудата во економијата, ќе го зголеми потенцијалот за раст и ќе биде добар за јавните финансии.

Има и други предлози за тоа како владата може да ја забрза зелената транзиција, а сите наидуваат на истиот одговор: дека плановите се финансиски неизводливи, неодговорни и се работи за фантазија. Но во реалноста, вистинските фантазери  се оние кои се држат до верувањето дека можеме да продолжиме да го искористуваме природниот свет за да ги задоволиме сите наши желби. Ако тоа е економија

технологии / компании1 ден ago

Креативна вештачка интелигенција: Девет алатки што ќе ви ги сменат животот и работата

политика1 ден ago

Планот на Мишел за рушење на Фон дер Лајен

регион1 ден ago

Во Хрватска има неколку амбициозни проекти за развој на роботи

македонија1 ден ago

Двојна диплома на Универзитетот Католика од Милано и Универзитетот Американ Колеџ Скопје

економија1 ден ago

Балканската рута на трговија со фалсификувани производи

македонија1 ден ago

Мукаетов од Алкалоид и Ниновски од Бреинстер споделија искуства со младите

економија1 ден ago

Анализа МАСИТ: Речиси 1,5 милијарди евра приходи оствариле ИКТ компаниите лани

банки1 ден ago

Безготовинските плаќања зголемени за 30%, значителен раст на токенизираните трансакции

македонија1 ден ago

Delfino Mobility Group го лансира автомобилскиот бренд Geely во Македонија

економија1 ден ago

Специјален прилог: Топ 6 трендови во меѓународниот транспорт за 2024

коментари1 недела ago

Со АмЧам на тема…Балканската рута на трговија со фалсификувани производи

економија1 недела ago

Фортонмка успешно реализира продажба на објект од 9,5 милиони евра на ЛИДЛ

економија1 недела ago

ПроКредит Банка прави чекор напред во поддршка на малите и средните претпријатија – се одржа втората бизнис конференција „Дигитална еволуција“

Фасхион1 недела ago

„Божиновски“ ексклузивно ги претстави новитетите на Брајтлинг

македонија4 дена ago

УНИБанка го поддржа одбележувањето на 100 годишниот јубилеј на Светската Шаховска Федерација

македонија5 дена ago

Продолжуваат заедничките хуманитарни активности на „Алкалоид“ и „Црвен крст“: Заедно можеме повеќе!

економија3 дена ago

ССК: Зелената транзиција на македонските компании е без алтернатива

банки1 ден ago

Пет небанкарски компании веќе добиле дозвола за давање платежни услуги во Македонија и прекугранично

македонија1 ден ago

Delfino Mobility Group го лансира автомобилскиот бренд Geely во Македонија

регион1 ден ago

Европа ќе ја обновува природата со закон, земјоделците бесни