Connect with us

македонија

Јавните комунални претпријатија се најмалку транспарентни за резултатите од своето работење

објавено

на

Просечното ниво на транспарентност и отчетност, односно исполнувањето на законските обврски и стандардите на анализираните јавни претпријатија во Скопскиот плански регион, изнесува само 22% од можни 100%, покажува истражувањето спроведено од страна  на Здружението на економски новинари, а во рамките на проектот „ Зајакнување на интегритетот и намалување на корупцијата во државниот и приватниот бизнис – сектор”, што го спроведуваат Центарот за граѓански комуникации, Конект и Здружението на даночни советници,   со финансиска поддршка од Европската Унија.

Јавните комунални претпријатија (ЈКП) најслаби се во  објавувањето  податоци, документи и информации околу резултатите на работењето, покажува Извештајот за транспарентност и отчетност на ЈКП во Скопскиот регион, презентиран пред јавноста денеска.

Само три  од анализираните претпријатија имаат минимално ниво на транспарентност (ЈКП Илинден, ЈКП Водовод Илинден 35% и ЈП Градски паркинг 30%), а останатите девет имаат оскудно ниво на транспарентност. Од нив, шест претпријатија немаат никакви објави на информации, документи или податоци за резултатите од работењето.

Просечното ниво на транспарентност и отчетност, односно исполнувањето на законските обврски и стандардите на анализираните јавни претпријатија во Скопскиот плански регион, изнесува само 22% од можни 100%, покажува истражувањето спроведено од страна  на Здружението на економски новинари, а во рамките на проектот „ Зајакнување на интегритетот и намалување на корупцијата во државниот и приватниот бизнис – сектор”, што го спроведуваат Центарот за граѓански комуникации, Конект и Здружението на даночни советници,   со финансиска поддршка од Европската Унија.

Наодите од истражувањето велат дека највисоко ниво на објавување на обврските имаат поголемите ЈП кои имаат сопствени веб страни. Само едно ЈП има едвај ограничено ниво на транспарентност, а дури шест  ЈП имаат оскудно ниво на транспарентност. Највисоко ниво на транспарентност имаат ЈП Паркинзи на Oпштина Центар и ЈП Градски паркинг, а по нив следат ЈКП Водовод Илинден и ЈП Дрисла.

Три од овие претпријатија се основани од Градот Скопје, а ЈКП Водовод Илинден е основано од Oпштина Илинден. Останатите претпријатија се помали и основани од приградските општини, освен ЈКП Гази Баба 2007, кое е основано од Oпштина Гази Баба. Поврзаноста на јавните претпријатија со општината, покрај големината, укажува и на капацитетите на претпријатијата и на нивните основачи за исполнување на стандардите.

Во групата на претпријатија кои имаат транспарентност над просекот, спаѓа и ЈКП Студеничани, кое нема сопствена веб страна, но транспаретноста ја должи на изјавите дека тие сите информации и документи ги објавуваат на огласна табла. 

Објавите на Фејсбук ги „спасија“ јавните претпријатија

Останатите јавни претпријатија транспарентноста ја должат најмногу на објавите на информации за граѓаните на ФБ профилите и делумно на објавување информации на веб страните на основачите.

Најниско ниво на транспарентност и отчетност ЈП имаат во однос на нивото на објавени податоци, документи и информации кои се однесуваат на резултатите од работењето. Само 3 од анализираните претпријатија имаат минимално ниво на транспарентност (ЈКП Илинден, ЈКП Водовод Илинден 35% и ЈП Градски паркинг 30%), а останатите 9 имаат оскудно ниво на транспарентност. Од нив, 6 претпријатија немаат никакви објави на информации, документи или податоци за резултатите од работењето.

Од 12 јавни претпријатија кои беа вклучени во анкетата, само две од нив изјавија дека имаат документ или кодекс на однесување или друг внатрешен акт што го опфаќа и односот кон корисниците на услугите, транспарентноста и отчетноста со кој се регулира односот кон потрошувачите.

Од 12 ЈП, само ЈКП Зелениково и ЈКП Сарај се изјасниле дека не ги известуваат корисниците на услугите, а сите останати дека ги информираат.

Според анкетата на граѓани, корисници на услугите на ЈКП, тие имаат делумна информираност за нивната работа, сѐ уште недоволно ги познаваат своите права како корисници на услугите и имаат разнишана доверба во институциите, па поради тоа и не поднесуваат приговори, жалби или предлози. Граѓаните најмногу информации за ЈКП добиваат од веб страната на ЈКП и од медиумите, за што се изјасниле 20,7% од нив, како и од пишани информации (19,5%) во форма на летоци или на сметките кои ги добиваат за испорачаните услуги. Во поглед на тоа за што би сакале да бидат информирани, граѓаните најмногу би сакале да бидат информирани за нивните права како корисници (25,5%), за условите и начинот на давање на услугите (20,4%), на што се трошат парите на ЈКП (16,5%) и цените на услугите и начинот на нивно формирање (15,5%). Тие воопшто не се заинтересирани колку и кои се вработените во ЈКП. Потребно е граѓаните да станат посвесни дека треба да бидат поинформирани за работата на ЈКП и да се охрабрат да бараат информации и да ги бараат своите права преку обуки, информативни сесии, медиумски кампањи и сл.

Помалата транспарентност создава поголеми шанси за корупција

Според ставовите на Здружението на економски новинари,  активностите и истражувањата на полето на транспарентност и отчетност кај јавните претпријатија, имаат големо значење, во насока на градење  консензус помеѓу државните и недржавните чинители, околу потребата за унапредување на транспарентноста и отчетноста  и зајакнување на јавната свест за граѓански надзор на ова поле, а во насока на идентификување на генераторите на корупција во скопските јавни комунални претпријатија.

На онлајн настанот, во присуство на претставници на јавните комунални претпријатија  од Скопскиот  регион, локалните самоуправи,граѓански организации, медиуми, се обрати Марија Георгиевска, претседател на Здружението на економски новинари, осврнувајќи се  на важноста на истражувањето за зајакнување на улогата на граѓанското општество во мониторинг на транспарентноста и отчетноста на јавните комунални претпријатија. Со тоа, се влијае на јавната свест во локалната средина, за потребата од граѓански мониторинг над јавните комунални претпријатија, во насока на  намалување на корупцијата на локално ниво и зголемување на транспарентноста на овие претпријатија.

Предмет на анализата се 12 јавни комунални претпријатија во Скопскиот регион: ЈП Дрисла, ЈП Градски паркинг, ЈП Паркинзи на Општина Центар, ЈКП Сопиште, ЈКП Студеничани, ЈКП Зелениково, ЈКП Петровец, ЈКП Водовод Илинден, ЈКП Илинден, ЈКП Гази Баба 2007, ЈКП Скопска Црна Гора и ЈКП Сарај.

Во рамките на настанот, за значењето на  проектот „Зајакнување на интегритетот и намалување на корупцијата во државниот и приватниот бизнис – сектор”, од кој произлегоа низа придобивки, зборуваа г-ѓа Сабина Факиќ проектен координатор од  Центарот за граѓански комуникации и г-ѓа Никица Кусиникова  извршна директорка на  организацијата Конект.

На настанот, г-ѓа Бети Деловска, претставник на Здружението на економски новинари, ги презентираше резултатите од истражувањето, а посочи и препораките за надминување на предизвиците, кои се исправени на патот кон целосна транспарентност и отчетност на јавните комунални претпријатија, кои произлегоа од истражувањето.

Click to comment

Leave a Reply

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

технологии / компании1 ден ago

Креативна вештачка интелигенција: Девет алатки што ќе ви ги сменат животот и работата

политика1 ден ago

Планот на Мишел за рушење на Фон дер Лајен

регион1 ден ago

Во Хрватска има неколку амбициозни проекти за развој на роботи

македонија1 ден ago

Двојна диплома на Универзитетот Католика од Милано и Универзитетот Американ Колеџ Скопје

економија1 ден ago

Балканската рута на трговија со фалсификувани производи

македонија1 ден ago

Мукаетов од Алкалоид и Ниновски од Бреинстер споделија искуства со младите

економија1 ден ago

Анализа МАСИТ: Речиси 1,5 милијарди евра приходи оствариле ИКТ компаниите лани

банки1 ден ago

Безготовинските плаќања зголемени за 30%, значителен раст на токенизираните трансакции

македонија1 ден ago

Delfino Mobility Group го лансира автомобилскиот бренд Geely во Македонија

економија1 ден ago

Специјален прилог: Топ 6 трендови во меѓународниот транспорт за 2024

коментари1 недела ago

Со АмЧам на тема…Балканската рута на трговија со фалсификувани производи

економија1 недела ago

Фортонмка успешно реализира продажба на објект од 9,5 милиони евра на ЛИДЛ

економија1 недела ago

ПроКредит Банка прави чекор напред во поддршка на малите и средните претпријатија – се одржа втората бизнис конференција „Дигитална еволуција“

Фасхион1 недела ago

„Божиновски“ ексклузивно ги претстави новитетите на Брајтлинг

македонија4 дена ago

УНИБанка го поддржа одбележувањето на 100 годишниот јубилеј на Светската Шаховска Федерација

македонија5 дена ago

Продолжуваат заедничките хуманитарни активности на „Алкалоид“ и „Црвен крст“: Заедно можеме повеќе!

економија3 дена ago

ССК: Зелената транзиција на македонските компании е без алтернатива

банки1 ден ago

Пет небанкарски компании веќе добиле дозвола за давање платежни услуги во Македонија и прекугранично

македонија1 ден ago

Delfino Mobility Group го лансира автомобилскиот бренд Geely во Македонија

регион1 ден ago

Европа ќе ја обновува природата со закон, земјоделците бесни