Дали работодавците наскоро ќе бараат работници со свеќа?
Објавено на од во БАЛКАН-БИЗНИС И ПОЛИТИКА

Очигледно, дојде до последната узенгија. Практиката на работодавачите да обезбедат редовна плата, што е “епохално” и тажно покритие за мизерните плати, повеќе “не пијат вода.” Веќе нема “будала” работник и циклусот на заминување не спласнува.

sizif_by_setvasai-d35ldz4Од земја која “извезува” работна сила во земјите од Западна Европа, БиХ „одеднаш“ стана земја со хроничен недостаток на работна сила, пишува Алџезеира. Не требаше да се биде пророк, ниту пак да се потсетиме на Архимед, Паскал и Бернули, но само малку да се почека. Од земјата која “извезува” работна сила во земјите на Западна Европа, Босна и Херцеговина, според правилата на законот на сврзани садови “одеднаш” стана земја каде има хроничен недостаток на работна сила. И тоа каде и да ” покажете со прст”.

Каде и да покажете со прст на мапата на БиХ – недостасуваат комерцијалисти, работници за кол-центри, возачи, програмери, девелопери, готвачи, електричари …

БиХ плаќа мала цена за потценетоста на трудот, од бригадите луѓе кои од плата плаќаат само “брашно и струја”, поради долгогодишната феудалната мантра на работодавачите кон нивните “робови” со “нема годишен, празници, без боледување” и слични експлоататорски фраза, поради “политиката”, супермаркети кои вработуваат само жени (тие се тивки и работат затоа што имаат деца) со плата од 200 евра и 75 евра ваучери што можат да ги трошат исклучиво на работното место …

И имаше природен тек на нештата, одличен момент, имплозија, моментот кога човек ќе се стресе како накиснато куче и само ќе си замине. Тој се свртува назад кон “родната почва, а бега со главата подалеку од системот” од утро до вечер за 250 евра “и некаде на други места во Европа облекува комбинезон и гумени чизми, бидејќи каде што не постои шантиќевото ” сонце над нашето небо “, постои систем, како и права на работниците, и може да заработи не само за гол живот, туку и да му остане.

Милионери за пет години

Сегашните шефови и “магнати” од Уна до Дрина го инкорпорираа непознатото правило на капитализмот, дека милионер “мора и треба” да се стане за пет, а не 50 години, но затоа со хидраулични кипери за бетон ја уништија, ќе се испостави, “неблагодарната”работна сила која им беше потребна да создадат лично богатство.

Со овој, како што рековме, природниот тек на нештата, каде што цената на трудот е директно поврзана со понудата и побарувачката, мрзливата и корумпирана држава не знаеше, и не сакаше да сфати дека треба преку мерки за намалување на фискалните давачки и пара-фискалниот арач, да ги “принудувајќи” работодавците да исплаќаат минимална плата од 500 евра, па луѓето го напуштија пејсажот на БиХ и заминаа таму каде што е подобро. Работодавците немаат повеќе избор и можат да стигнат до работната сила само со зголемување на платите, но спиралата на заминувања на млади и стари продолжува.

Каде и како да ги најдете?

Во едно покраинско градче, се раскажува анегдота за дијалог кој го водат актерите во приказната, работодавач во компанија со ЦНЦ машини, и  неговиот соговорник, исто така работодавач во сектор за метал, кој побарал да се сретне итно.

“Имаме проблем. Моите работници преминуваат кај тебе, затоа што им давате поголема плата “, рекол едниот.

“Имам решение. Зголеми им ја платата и ќе останат кај вас “, вели другиот соговорник кој е 100% извозно ориентиран, и кои долго време, со цел да ги задржи работниците, сукцесивно им ја зголемува платата, ги води на море и им плаќа тринаесеттата плата.

Анкетите на деловните портали велат дека во моментот БиХ нуди повеќе од 25-30% повеќе работни места од минатата година, но работната сила се’ уште заминува, бидејќи се привлечени од далеку подобри понуди, како на пример во, Словенија, Германија, па дури и Хрватска.

Анализата на порталот “Posao.ba” покажува дека во првата половина од 2018 година, 24% повеќе реклами беа објавени за работа отколку една година порано. Истата анализа покажува дека во 2108 година биле побарани 11.285 работници, што е 34% повеќе отколку во 2017 година. Друга бројка е значајна – во 2017 година, за едно работно место во просек се пријавувале 20, а една година подоцна, само 14 лица.

Зголемување на платите и стандардот 

Оваа, како и минатата година, меѓу најбараните професии во БиХ се продавачи, угостители и градежни работници, според истражувањето од страна на работодавците од 1.000 мали и средни претпријатија, кое го направи Федерална служба за вработување.

“Повеќе од половина од овие работодавци изразија потреба за ангажирање нови 4.900 работници”, вели Харис Чуљевиќ од Федералната служба за вработување.

Во Босанска Крупа и Краина прават шеги со побарувачката на работници, вклучувајќи и мигранти, кои се движат во западниот дел на земјата како “можно решение”. Но, Пакистанците, Сиријците и други, имаат исти приоритети како Босанците и Херцеговците, кои се потенцијални „клиенти“ на земјите од Европската Унија. Повеќе поени на недостаток на квалификувана работна сила, а некои компании како ГМ фабрика за машини од Травник образовани кадри. И тие не се единствените.

Од синдикатот на работници во трговијата и услужните дејности даваат фрапантен пример - предходно за позицијата касиер се пријавувале и по 3.000 кандидати, сега само десет до дваесет. “Ловот” на работна сила во Босна и Херцеговина станува прашање на преживување,  на одделни сектори, за што се свесни и работодавачите и синдикатите. Решението е само едно – зголемување на платите и стандардот на работниците, а работодавачите тоа не го можат (некои и не сакаат) без регулација од државата во однос на намалување на придонесите и парафискалните давачки.

Сојузот на синдикати на ентитетот РС побара од новоизбраните функционери “да направат нешто”, бидејќи РС ја напуштиле 15.000 работници.

“Во 2019 година минималната плата треба да биде 250, а просечната 500 евра, а за да се постигне тоа треба веднаш да се тргне во реализација на одредени законски решенија, бидејќи следната година за такво нешто да биде доцна”, предупреди претседателката на Конфедерацијата на синдикати на РС, Ранка Мишиќ.

Работничката “будала” веќе не постои

Очигледно, дојде до последната узенгија. Практиката на работодавачите да обезбедат редовна плата, што е “епохално” и тажно покритие за мизерните плати, повеќе “не пијат вода.” Веќе нема “будала” работник и циклусот на заминување не спласнува.

Релевантни студии на мобилноста на работната сила (Бостон консалтинг груп) покажуваат дека околу 80% од Босанците подготвени се да ја напушти земјата. Причината е брутално силна – подобар стандард на живеење, економска сигурност и подобри плати, а посакувани дестинации се Германија, Австрија, Швајцарија, Шведска и Норвешка.

Работната сила се намалува – исто така покажува статистиката од канцеларијата за вработување. Во декември минатата година, според податоците на Агенцијата за труд и вработување, имало 435.266 невработени лица, што е најмал број од 2005 година. Иако во канцеларијата уште стотици илјади “се на листа на чекање”, и иако бројот  брзо се намалува, одливот не запира. Во периодот од 2013 – 2017 од БиХ официјално заминале 150.101 луѓе, според податоците на Унијата за одржливо враќање и интеграција во БиХ.

Според истражувањето на порталот “Posao.ba”, за испитаниците од БиХ, најпосакувани се Германија (72%), Австрија (60%) и Швајцарија (59 %). Мотивациски фактори за заминување се социолошки многу интересни, бидејќи стабилната плата е на осмото место. Главниот фактор за напуштање на БиХ во потрага по подобар живот е признание за добрата работа од страна на работодавачот, односот со колегите и посакуваниот баланс на “работа-живот”.

 

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

Вие можете да ги користите следните HTML ознаки: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

коментари и анализи
...Сите ние живееме во време, кога само идејата е капитал, сè друго е пари...
Најава
Регистрација

На вашата e-mail адреса ќе добиете лозинка за логирање на КАПИТАЛ.

Заборавена лозинка?

Внесете e-mail адреса или корисничко име со кое сте регистрирани на КАПИТАЛ.

×