Connect with us

македонија

Finance Think анализираше зошто најмалите “бизнисмени“ во државава се дел од сивата економија

објавено

на

Резултатите покажуваат дека трошоците за да се стане регистрирана микрофирма се важна пречка за формализацијата, особено даноците, придонесите, парафискалните давачки и трошоците за сметководство.

Finance Think – Институт за економски истражувања и политики ја публикуваше студијата „Нерегистрирани микровршители на деловна активност во Северна Македонија: Анализа со препораки за политиките“ (линкот до студијата е овде). Целта на студијата е да разбере зошто неформалните микровршители на деловна активност (поединци или групи од поединци кои изведуваат некаков бизнис во сивата економија) одлучуваат да не се регистрираат како формално претпријатие.

Анализата се фокусира на четири точки: 1) кои се неформалните микровршители на деловна активности; 2) која е улогата на трошоците за формализација/регистрација; 3) каква е перцепцијата за придобивките од формализирањето; и 4) каква е улогата на инспекциските контроли и можноста да се даде неформален подарок за да се остане неформален/нерегистриран.

Најчести форми на нерегистрирани микровршители на стопанска дејност во Северна Македонија вклучуваат: улични продавачи на храна, облека, накит и сл.; индивидуални земјоделци; занаетчии; вршители на услуги за лична убавина (фризери и козметичари); молери, гипсари, малтерисувачи; пекари; даватели на разни часови; механичари на возила; и куќни чувари и чистачи.

Неформалните микровршители на деловна активност се многу мали според нивниот годишен приход кој вообичаено не надминува 250.000 МКД, и поради тоа што деловната дејност најчесто ја вршат сами (еден работник), додека кога ја вршат со соработници нивниот број не надминува пет. Нерегистрираниот бизнис главно се врши во домаќинството на клиентот или во сопственото домаќинство, па оттука клиенти доминантно се домаќинствата и физичките лица.

58,3% од нерегистрираните микровршители на деловна активност располагаат со друг извор на приход, кој е претежно од стандардно вработување, било реално или фиктивно, за да можат да обезбедат социјално осигурување.

Резултатите покажуваат дека трошоците за да се стане регистрирана микрофирма се важна пречка за формализацијата, особено даноците, придонесите, парафискалните давачки и трошоците за сметководство. Во ограничен обем, времето и надоместоците за справување со администрацијата работат на одвраќање на нерегистрираните микровршители на деловна активност од регистрирање, додека пристапот до информации и изложеноста на поткуп не играат улога.

На страната на придобивките, пристапот до поголеми клиенти, до посигурни добавувачи на инпути и до нови пазари се оценети како големи придобивки од формализирањето. Вториот поттик е пристапот до социјална заштита и пензија во старо време. Од друга страна, пристапот до финансии, услуги од АВРМ и намалувањето на изложеноста на поткуп не се сметаат за толку важни придобивки.

Можноста да се биде откриен има ограничена моќ во мотивирањето на регистрацијата. Зајакнувањето на контролите и инспекциите може да го направи престојот во неформалната економија скап само до одреден степен. Слично, активности за јакнење на даночниот морал или за намалување на неформалните практики би имале ограничено влијание.

Според факторската анализа, првите два од следните четири фактори за неформалноста на микровршителите на деловна активност имаат високи тежински фактори: 1) придобивките од формализирањето, 2) трошоците за регистрација и водење бизнис, 3) административното оптоварување за регистрација на фирма и 4) трошоците за откривање и казнување. Според тоа, владините политики треба да се фокусираат прво врз зголемување на придобивките од тоа еден микробизнис да биде формален, а потоа и врз намалување на трошоците за формализирање на микровршителите на деловна активност.

свет21 час ago

Македонката Светлана Мојсов, светски познат научник, е избрана меѓу 100-те највлијателни луѓе на планетава според магазинот Тајм

македонија23 часа ago

Комерцијална банка е најпосакуван работодавач во 2023 во категоријата Банкарство и финансии

економија23 часа ago

Ангеловска – Бежоска: Каматната стапка ќе ја намалиме во втората половина од годинава, доколку не се остварат позначителни ризици

македонија2 дена ago

„Алкалоид“ најпосакуван работодавач за 2023 година – апсолутен победник според „Вработување.ком“

македонија3 дена ago

„Алкалоид“ со донација на течен „Омепразол“ ќе го помогне лекувањето на околу 200 деца

банки5 дена ago

Комерцијална банка прва во земјава воведе тактилни платежни картички прилагодени и за слепи лица

свет5 дена ago

Предлог акција за оваа недела: Orlen S.A.

свет5 дена ago

Скокнаа цените на нафтата, гасот, бакарот и алуминиумот

технологии / компании5 дена ago

ЕУ има амбиција да стане „квантна долина на светот“, а хрватски научници имаат голем удел во тоа

регион5 дена ago

Марко Чадеж, Српска стопанска комора: Нашите компании ги мачи финансирањето и недостиг на кадри

свет5 дена ago

Скокнаа цените на нафтата, гасот, бакарот и алуминиумот

регион5 дена ago

Марко Чадеж, Српска стопанска комора: Нашите компании ги мачи финансирањето и недостиг на кадри

македонија5 дена ago

Судбината на фабриката во Бунарџик неизвесна, но можно е и целото производство да се префрли во Македонија

економија5 дена ago

Истражување: Инфлацијата е главен фактор за финансиски стрес

технологии / компании5 дена ago

ЕУ има амбиција да стане „квантна долина на светот“, а хрватски научници имаат голем удел во тоа

економија5 дена ago

„Зелените“ кредити со годишен раст од речиси 30%

македонија5 дена ago

Македонските е-трговци направиле промет од 453 милиони евра лани

свет5 дена ago

Следната година сонцето и нас ќе нѐ стемни

менаџмент / маркетинг5 дена ago

Како да ги демотивирате вработените и избркате најдобрите

свет5 дена ago

Предлог акција за оваа недела: Orlen S.A.