Јанош Корнеј: Од Кина создадовме Франкештајн, и време да престанеме да си играме со него
Објавено на од во Економија

Лидерите на модерна Кина нема да бидат задоволни што ќе ја претворат својата земја во еден од водечките мотори на мултиполарниот свет. Нивната цел е да стане глобален хегемон, рече Јанош Корнеј, почесен професор по економија на Универзитетот Харвард, за Financial Times.

Kornai2013 BME1„Идејата, се разбира, не значи распоредување на кинески војници насекаде. Начините на доминација ќе бидат различни во секоја земја, исто како што беше со Британската Империја. Некои земји ќе бидат буквално во воена окупација. Во други земји ќе биде доволно да се формираат влади кои им служат на кинеските желби“, пишува професорот Корнеј.

Поранешниот лидер Денг Ксијаопинг го разгледуваше прашањето на капитализмот против комунизмот, велејќи: “Не е важно дали мачката е црна или бела, сѐ додека фаќа глувци”. Но, тоа е важно за актуелниот лидер, Си Ѕинпин. Тој сака Кина да се врати во класичниот комунистички систем. Неговиот стил потсетува на времето на Сталин. Статусот на Денг како врховен лидер не беше кодифициран во правниот систем, но тој го промени законот, кој сега му овозможува да биде доживотен претседател.

„Комитети на Комунистичката партија да се формираат во сите поголеми институции и компании. Во некои области, тие можат да имаат поголеми овластувања од менаџментот. Некои читатели сигурно се сеќаваат дека за време на граѓанската војна по болшевичката револуција од 1917 година комесарот, избран од партијата, можел да го отстрани воениот командант, доделен од генералите. Системот во моментов се тестира, означен со карактеристиките на модерната Кина“.

19th National Congress Of The Communist Party Of China (CPC) - Opening CeremonyДенес во Кина, секој може да биде тужен за корупција. Затворениците се мачени, а егзекуциите повторно се масовни. Благодарение на интернетот, владата не успеа целосно да ја потисне слободата на медиумите и мислењето. Политичките дискусии можат да се случат во мали групи, но списокот на забрани се задебелува и ризиците поврзани со критикување на системот се зголемуваат.

„Дали западните интелектуалци не се одговорни за овој кошмар? Не само што ја следеа трансформацијата на Кина со одобрување, туку и активно ги поддржуваа промените. Ние сме современата верзија на “Франкенштајн” на Мери Шели, романот за експериментирање научник кој оживува мртво тело преку електрицитет. Воскреснатото битие станува убиец. Многу од нас веќе имаат морална одговорност дека тие не се спротивставија на повторното оживување на кинеското чудовиште.

ON-CS599_chinas_B620_20181026164316Уште полошо, имавме активна улога како советници. Се вклучувам и себеси – јас учествував во конференцијата во Баша во 1985 година кога седум западни економисти и водечки кинески политичари бевме собрани на луксузна јахта во Yangtze реката. Предавав за тоа како државата треба да се трансформира во пазарна економија.

Кога почнаа пазарни реформи, моите пишани и изговорени идеи, вклучувајќи ја и мојата книга “Економија на дефицитот”, имаа силен ефект. Не бев сам. Многу други западни интелектуалци се собраа на конференции и ги споделија своите мисли. Сите се согласивме дека Кина, која беше замрзната за време на Мао, ќе биде оживеана со електричен шок од однесувањето на пазарот и приватната сопственост.

Секој што го бранеше овој план беше Франкенштајн. Сега страшното чудовиште е тука. Многу луѓе прашуваат: “Што ќе правиме сега?” Еве некои предупредувања. Не е можно да се спротивстави на кинеската експанзија со воведувањето на царини. Кина напредува на сите фронтови, обезбедувајќи најнапредни средства за најголемата армија во светот. Пекинг е иновативен и користи нови технологии за да влијае на политичкиот и економскиот живот на своите ривали.

Се спротивставувам на секое владино дејствување и пропаганда, кои ги третираат со сомнеж луѓето врз основа на нивната физиономија, фамилијарни корени или гени. Но, факт е дека кинеската дијаспора сочинува огромен извор на човечки ресурси, од кој лидерите на Кина можат да избираат свои луѓе“, се вели во тектот на Јанош Корнеј објавен во Financial Times.

Инвеститорите од целиот свет се ентузијасти за инвестициите на Кина. Во нивни очи, стабилна диктатура е посигурна средина од нестабилната демократија. За среќа, други капиталисти се повеќе совесни и мотивирани од човечката солидарност.

http___com.ft.imagepublish.upp-prod-us.s3.amazonaws„Секој мора да размислува двапати пред да помогне на Кина да произведе уреди што можат да се користат во физичка или дигитална војна. Универзитетските врати треба да бидат отворени за кинески студенти, освен кога тие се обидуваат да научат како да изградат арсенал за модерна војна.

Во 1940-тите, американскиот дипломат Џорџ Кенан изјави дека најдобриот начин за соочување со комунизмот е преку политиката на “задржување”. Но не повеќе. Она што се случи не може да се расипе. Но, тука мораме да застанеме и да престанеме да си играме со Франкенштајн“, вели тој.

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

Вие можете да ги користите следните HTML ознаки: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

коментари и анализи
...Сите ние живееме во време, кога само идејата е капитал, сè друго е пари...
Најава
Регистрација

На вашата e-mail адреса ќе добиете лозинка за логирање на КАПИТАЛ.

Заборавена лозинка?

Внесете e-mail адреса или корисничко име со кое сте регистрирани на КАПИТАЛ.

×