Како се станува голем: Не е сѐ во приходите и профитот!
Објавено на од во Компании
korporativna_odgovornost
Во Македонија буџетот за општествено одговорно однесување, особено кај помалите компании, сѐ уште се перципира како трошок на бизнисот. Но, ако во Европа 90% од фирмите припаѓаат на малите и средните претпријатија тогаш големо е нивното влијание во смисла на промовирање на позитивна култура на одржлив развој во бизнисот.

На овогодишниот конкурс за Национална награда за општествено одговорни практики се пријавија 24 големи и 10 мали  и средни компании. Се разбира, од овие бројки не може да донесеме веднаш заклучок дека големите фирми се позаинтересирани за општествената одговорност, но соговорниците што работат на оваа проблематика велат дека големите и малите компании сепак имаат различен пристап кон КОО активности. Според нив, големите фирми на нив гледаат како на ПР (public relations – односи со јавноста) алатка за промоција на компанијата, бидејќи конкурентската предност се базира на препознатливоста на брендот, односно на имиџот.

“Корпоративната одговорност несомнено станува составен дел од бизнисот.Европските истражувања покажуваат дека околу 25% од сите потрошувачи го земаат предвид социјалниот имиџ на компанијата во носењето на одлуката за купување на некој производ или услуга. Но, и две третини  од Европејците сметаат дека приватниот бизнис има зголемена одговорност во решавање на општествено социјалните проблеми. Поради тоа големите компании го форсираат комуницирањето со потрошувачите преку она што го прават за заедницата,“ вели Никица Кусиникова,  извршен директор на здружението „Конект“ кое се занимава со анализи  од областа на КОО.

Буџетот за КОО да не се смета како трошок

buget_korporativnaКусиникова  додава дека кај малите и средни претпријатија не секогаш корпоративното општествено однесување е поврзано со брендот. Според неа во Македонија буџетот за општествено одговорно однесување сѐ уште се перципира како трошок на бизнисот.

„Малите фирми кои располагаат со помали буџети мислат дека не можат да си дозволат толку средства за да вложат во заедницата. Меѓутоа ако го свртиме од бизнис перспектива тоа е многу важно како од аспект на буџетот така и од аспект на заштеда на оперативните трошоци. Било која фирма која користи хартија, компјутери или било каква опрема со намалување на ресурсите и енергенсите што ги користи ќе дојде до намалување на отпадот кој го креира. Со многу мали инвестиции во производствениот процес, може да се креира голема заштеда.  Кога ќе се земе предвид дека во Европа 90% од фирмите припаѓаат на малите и средните претпријатија тогаш големо е нивното влијание во смисла на промовирање на позитивна култура во бизнисот на одржлив развој,“ вели Кусиникова и посочува дека  на Балканот има бројни примери како со мали инвестиции во КОО активности, компаниите  имаат директен финансиски бенефит.

Нашите соговорници на оваа тема вела дека компаниите во принцип најбрзо ја учат вредноста на стратешкиот пристап кон општествената одговорност во моментите кога ќе бидат изложени на интензивен негативен публицитет поради корупција, прекршување на регулативата за заштита на животната средина или нарушување на работничките права.

“Иако по природа не сме нација која е склона кон граѓански или инвеститорски активизам, сме имале неколку примери на претпријатија кои биле трајно жигосани во јавноста па дури трпеле и правни последици поради  вакво однесување. Од друга страна, нашиот деловен амбиент сѐ уште е исполнет со непредвидливост и делување во услови на перманентна криза. Тешко е менаџерите да се фокусираат на аспектите на одржливоста во своето работење, ако се преокупирани со борба за преживување во таквата негативна клима. За позабележливи  резултати, неопходно е да се креираат релативно нормални услови за стопанисување, и да се постигне стабилност во опкружувањето.“, вели Александар Николов, претседател на Координативното тело за општествена одговорност на претпријатијата.

Поголема државна стимулација за фирми што користат ОО практики

Познавачите на приликите во областа на КОО во земјава велат, дека сепак, и покарај сите предизвици во бизнисот, радува тоа што платформите и стандардите поврзани со корпоративната општествена одговорност  се сѐ поактуелни за македонските компании. Кај дел од компаниите мотивот за приклучување кон Глобалниот договор на ОН и примена на стандардите е да се покаже лидерство и да се биде пред конкуренцијата. За значителен дел, пак, од компаниите тоа се наметнува како барање од странските деловни партнери, инвеститори и купувачи. Но, сѐ уште, користењето на овие платформи и стандарди е лимитирано и повеќе претставува исклучок отколку правило. Во моментов дваесетина македонски субјекти се активни членови на Глобалниот договор (што подразбира дека редовно, на годишно ниво доставуваат извештај за напредокот во доменот на КОО). Неодамнешното истражување спроведено во рамки на проектот “CSR for all” (проектен партнер за Македонија е Бизнис конфедерација на Македонија) покажа дека стандардот за КОО, ISO26000, како и Глобалниот договор на ОН се најмногу препознаени стандарди (21,8% и 18,2% соодветно).

Николов, од Координативното тело,  вели дека во моментов во Македонија има компании што држат чекор со речиси сите светски трендови во оваа сфера.

“Она што недостига е поголеми стимулации од страна на државата на компаниите кои практикуваат општествено одговорно однесување. Во светот се познати примерите на зелени јавни набавки и социјални јавни набавки каде државата во тендерските спецификации, критериумите за доделување на договорите и во клаузулите на договорите за јавни набавки вметнува услови поврзани со општествената одговорност на компаниите кои учествуваат на тендерите. Ќе се обидеме оваа и други практики на државни стимулации во оваа сфера да ги вклопиме во новата стратегија за поттикнување на ООП, која ја развива Националното координативно тело за ООП, и која треба да го покрие периодот до 2020 година.“, вели Николов.

Општествената одговорност да не биде купување на наклонетост

Македонските компании при градењето на својот имиџ на општествено одговорни компании треба да ги користат и добрите, но и лошите искуства на поискусните светски компании. Стекнувањето на имиџ е долга, постепена и тешка работа која не смее да биде нападна за да не се западне во грешка зошто потенцијалните купувачи одговорното однесување го доживуваат како ”правдање” пред јавноста. Во замка на нагло разбудената “грижа” влегол и светскиот лидер “Најки”. По обвинувањата за злоупотреба на детската работа во земјите на Далечниот исток, тој се обидел да се искупи со бројните донаторства и спонзорства. Наглата активност на компанијата јавноста ја препознала како “купување на добра волја” и реагирала со помало купување на производи од овој познат бренд. Се останало исто: квалитетот на патиките, достапноста, цените… Единствено се нарушил имиџот, што резултирало со драстичен пад на продажбата. Неприменувањето на општествената одговорност во работниот стил на компанијата била нивната слаба точка која скапо ја плаќаат. На сличен начин погрешила и една фабрика за хартија во Нова Англија. Обвинета за загадување на реките, почнала прекумерно да купува филтри за прочистување, не повикувајќи ги на соработка другите загадувачи, па јавноста оваа хиперактивност ја оценила како “купување  наклонетост”. Фирмата инвестирала премногу и банкротирала, а 500 работници останале без своите работни места. Исходот е негативен, како по компанијата, така и по околината.

Репутацијата повредна од капиталот

reputation-managementPublic Realations, или односи со јавноста не се само однос со медиумите, туку и однос со потрошувачите, и воопшто со општествената заедница. За да се оствари крајната цел – што поголема репутација на компанијата -општествената одговорност е неопходна. Репутацијата денес се сфаќа како значаен, па и најбитен капитал за економијата на 21 век. Веќе одамна, во вкупната вредност на светските компании репутацијата учествува многу повеќе од самиот капитал. Класичното вреднување на фирмата по основ на основни и обртни средства се напушта, а поголемо значење добива нематеријалната сопственост: трговската марка, интелектуалната сопственост, мрежата на потрошувачи, квалитетот на вработените, организационата структура и репутацијата. Уште повеќе , угледот сe побрзо станува она со што компанијата се разликува на пазарот- точка на разлика. На Запад предуслов за излез на пазарот претставуваат квалитетот на стоките и услугите. Поради презаситеноста на пазарот со квалитетни производи и нивните поволни цени, основната разлика меѓу нив е имиџот на компанијата или вредноста на брендот. Затоа нe изненадува фактот што името на фирмата е 96% од вкупната вредност на компанијата Кока Кола, а 84% од вредноста на Америкен Експрес.

 

 

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

Вие можете да ги користите следните HTML ознаки: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

...Сите ние живееме во време, кога само идејата е капитал, сè друго е пари...
Најава
Регистрација

На вашата e-mail адреса ќе добиете лозинка за логирање на КАПИТАЛ.

Заборавена лозинка?

Внесете e-mail адреса или корисничко име со кое сте регистрирани на КАПИТАЛ.

×