Марио Драги
поранешен италијански премиер, и претседател на Европската Централна Банка (ЕЦБ), за Европа по „Извештајот Драги„!
Обработка: Љупчо Зиков
На државите од ЕУ им требаат САД. Но, и некаква близина со Кина.
Се поставува прашањето дали ЕУ треба да избира и избере? Прво, што се однесува до Украина. Сосема е јасно дека да се продолжи понатаму во група од 27 земји-членки (колку што сега брои Европската Унија) нема да функционира, бидејќи имаме некои земји во Централна и Источна Европа кои навистина се на страната на Путин на страната на Русија.
Кај некои, пак, држави постои потесна и поискрена соработка. Тоа можеме да го видиме, особено во одбраната, безбедносните и разузнавачките области, но исто така и во некои високотехнолошки сфери, во сајбер безбедноста , во комуникацијата, во вселенските сателити. Гледаме дека тоа е сè повеќе коалиција на Франција, Италија, Германија, Велика Британија …
Сето ова е во движење.
А моето чувство е дека овие земји во Централна и Источна Европа членки на ЕУ (но, симпатизери на Русија и Путин н.з) прилично добиваат, откако се приклучија на Унијата пред повеќе од 20 години. Добиваат многу од БДП субвенции за разлика од остатокот. Но, тие не покажуваат никаква солидарност во моментов. Оттука, природно е другите да продолжат напред сами.
Е сега, како ќе се позиционираат себеси во однос на Кина, мислам дека ова суштинско прашање.
Моето чувство е дека секое размислување за целосно одвојување од Кина е исчезната, не само во ЕУ, туку и во Соединетите Американски Држави. Откритието во меѓувреме за тоа колку сме меѓузависни во основа го ослободи, барем засега, пејзажот од каква било сериозна цел за одвојување.
Ќе продолжиме со различен интензитет во зависност од технологиите, секторите и така натаму. Мислам дека Европејците ќе се обидат да се снајдат тука.
Но анализите говорат дека сега има повеќе причини за тензии со Кина од страна на ЕУ, затоа што еден од ефектите од американските царини врз Кина беше тоа што Кина сега го истура целиот вишок капацитет што го натрупала со години агресивна индустриска политика во Европа.
Така, на пример, производителите на автомобили во Европа многу силно ја чувствуваат кинеската конкуренција денес. Затоа, одговорот на Европа ќе мора да биде ограничување, веројатно некаков вид одмазда. Но, одмаздата може да биде преголема и самоубиствена. Бидејќи, гледате, проблемот на Европа е што зависи од трговијата, и тоа многу повеќе од САД или Кина.
ЕУ има проблем во трговските односи со Кина и САД
Околу 50% од европскиот БДП зависи од трговијата. Тоа во Кина е само 31% до 32%, и 26% во САД. Значи, ние во ЕУ сме многу поотворени од кој било друг, и затоа не можеме премногу да возвратиме, бидејќи другите можат да ни нанесат повеќе штета отколку што ние би можеле да им нанесеме ним.
И затоа оваа тема е прашање на постоење. Во извесна смисла, тоа е Извештајот. Затоа ја предлагам следнава линија на размислување на ЕУ: одете чекор по чекор, бидете постепени, бидете сектор по сектор, заштитете, креирајте заштита. Нам не ни треба ѕид!!! Не можеме да си дозволиме да имаме ѕид со остатокот од светот.
Секако мора да заштитиме некои индустрии во повој, повеќе работи во високата технологија, во зелената технологија. Тоа е она што го правиме. Потребен е нов пристап за координирање на државната помош во ЕУ.
Државната помош! Како би изгледало тоа?
Да, тоа е едно нешто што мислам дека е изводливо и може да се направи за релативно кратко време. Она што се случува денес е што се префрливме од слободна трговија, на индустриска политика, но создадена преку субвенции.
Имаме два модели на земји за индустриска политика.
Едниот е Кина, каде што центарот одлучува, владата ги одредува приоритетите, а потоа различните региони жестоко се натпреваруваат за да ги исполнат овие приоритети.
Потоа го имаме моделот на САД, кој е модел од горе надолу. Со други зборови, федералната влада одлучува за одредени сектори, одредени линии на дејствување и ги дава парите; компаниите се собираат околу тоа и продолжуваат.
А Европа нема ниту еден модел. Има државна помош, која е суштински национална.
Европската комисија сега ги овластува, на пример, на европските земји да даваат државна помош за енергија. Но, што мислите како се користеа овие пари? За плаќање субвенции за енергија што може да ја направи енергијата поевтина на краток рок. Но, ваква политика не ги решава структурните проблеми.
Значи, мојот став за државната помош во Европа е дека треба да ги здружиме сите овие пари од пооделните членки, што се многу пари, оти има едно нешто што на Европа не ѝ недостасува и не и е проблем. Тоа се парите. А парите секогаш течат кон добри идеи.
Значи, со многу пари, здружете ги, испорачајте во обем потребен за овие инвестиции да бидат навистина профитабилни. Парите секогаш течат кон добри идеи. Нешто од што ќе се живее.
Како треба ЕЦБ (Европската Централна Банка) да размислува за моменталната ситуација во целина?
Можно ли е уште едно намалување на каматната стапка или нешто слично? Па, ова е тешко време за централните банки. Мислам, среќен сум што не сум таму. Ова е тешко време бидејќи со високи дефицити и висока инфлација, централните банки ги имаат сите алатки, патем, имаат политика, каматни стапки, имаат можности за ликвидност и го имаат билансот на состојба.
Но, овие три категории алатки можат да се користат само сега, во овој момент, и тоа во една насока – имено за борба против инфлацијата. Овие алатки нема да можат да го поддржат деловниот циклус ако работите тргнат наопаку на страната на растот.
И повторно, ситуацијата е различна од ситуацијата во САД. Во САД, мислам дека ризиците од опаѓање за растот се помали, а во ЕУ се веројатно поголеми. Во основа, сè ќе зависи од фискалната страна, од фискалната политика. И затоа е апсолутно клучно сите овие земји да имаат план за среднорочна стабилизација за фискалната политика.
Оти, ако имате пад на БДП или забавување на економијата, всушност можете да ја користите фискалната политика за да ја поддржите економијата, информирајќи ги луѓето, информирајќи ги пазарите дека тоа ќе биде привремена работа, и дека ќе се поправите следната година.
Но, монетарната политика не може да направи многу бидејќи инфлацијата е висока. Сега размислуваме за 2% инфлација, но претходно зборував за новата нормалност. Можеби новата нормалност е повисока од 2%.
