Кибер – ризиците и ризиците што ги носи дигиталната технологија во 2023 година се година од најголемо значење за компаниите и лидерите одговорни за управување со ризикот, иако 60% препознаваат можност во генеративната вештачка интелигенција за нивниот бизнис, според глобалното истражување за управување со ризик на PwC за 2023 година. Ние всушност живееме во ерата на ВИ (Вештачката Интелегенција).
Повеќе од 3.900 директори и лидери одговорни за управување со ризик, кои се членови на одбори и топ менаџмент, и работат во областите на технологијата, оперативниот бизнис, финансиите, ризикот и ревизијата, беа анкетирани во 2023 година, а резултатите покажуваат дека 39% од испитаниците се чувствуваат „многу“ или „екстремно“ изложени на ризици од инфлација, но кибер ризиците се блиску до врвот (37%) заедно со ризиците што ги носат дигиталните технологии (32%).
Истражувањето, исто така, открива дека претпријатијата очекуваат новите технологии како што се генеративната вештачка интелигенција, машинското учење, автоматизацијата, кибер безбедноста и cloud computing да им помогнат да ја реализираат вредноста и да го трансформираат нивниот бизнис. Горенаведеното исто така игра значајна улога во тоа колку една организација може да биде изложена на ризици. Речиси три петтини (57%) рекле дека подготовката за такви технолошки инвестиции е најголемата и единствена причина поради која решиле да ја разгледаат нивната изложеност на ризик.
„Бидејќи новите технологии продолжуваат да ги трансформираат компаниите, не е изненадување што кибер и дигиталните ризици се на врвот на листата во 2023 година, (па се до денес н.з), а лидерите за управување со ризик ги сметаат кибер ризиците поважни од инфлацијата.
Меѓутоа, организациите кои успеваат да го балансираат растот и управувањето со ризикот, т.н. „иноватори во областа на управувањето со ризик“ и кои можат да послужат како модел, се оние кои имаат повеќе проактивен пристап кон управувањето со ризик, имаат стратегија за управување со ризик на ниво на целата компанија и нивните тимови се подобро усогласени во однос на подготвеност за преземање ризици. Наодите од истражувањето укажуваат дека ако не се осмелиме да ризикуваме, нема ни да напредуваме. Тоа е единствениот начин на кој организациите, во оваа ера на несигурност и сложени и постојано променливи ризици, можат повторно да го откријат начинот на кој тие работат и се трансформираат за да преживеат, да создаваат вредност и да напредуваат“, вели Сем Самаратунга, глобален шеф на одделот за услуги поврзани со ризици во PwC.
Отвореност за промени
Кибер ризиците и ризиците од примената на дигиталната технологија се на врвот на скалата на ризик во 2023 година, што покажува дека организациите се свесни за потенцијалната штета што може да настане поради недоволната заштита на нивните податоци, системи и мрежи. Ова е важно и за компаниите од Балканот, кои во последните неколку години беа изложени на неколку сериозни кибер напади. За жал, таквиот тренд продолжува и денес – ниту една организација не е имуна на кибер заканите. Затоа, неопходно е да се инвестира во зајакнувањето на кибер безбедноста и отпорноста, како и во едукацијата на вработените и корисниците за најдобрите безбедносни практики и мерки на претпазливост.
Понатаму, неопходно е да се воспостави систем за управување со ризик кој е интегриран во нивната визија, мисија и цели, кој е поддржан од повисокото раководство и е проникнат низ сите деловни процеси и нивоа на организацијата. Ова исто така бара организациите да бидат отворени за промени, иновации и соработка, како и да ги препознаат и искористат можностите што ги нудат новите технологии (на пример, генеративна вештачка интелигенција), во целокупното управување со ризик и оптимизација на бизнисот.
Генеративната вештачка интелигенција се гледа како можност
Поради технолошките промени, има и промени во плановите за управување со ризик во самите компании, при што 57% од испитаниците истакнале дека подготовката за технолошки инвестиции, од операции во облак до нови технологии како што е генеративната вештачка интелигенција, е најголемата и единствената причина зошто тие одлучи да ја разгледа изложеноста на ризик. Овој процент е поголем во споредба со организациите кои ја прегледуваат својата изложеност поради искусен ризичен настан (50%) или поради влегување на нови пазари (46%).
Технолошките нарушувачи, оние кои се фокусирани повеќе на создавање вредност отколку на заштита на истата, исто така е поверојатно да се гледаат како можности наместо како ризици во споредба со другите надворешни не-технолошки нарушувања. На пример, 60% од испитаниците гледаат можност во генеративната вештачка интелигенција, во споредба со само 35% кои гледаат можност во регулаторните промени или 28% кои гледаат на прекините во синџирот на снабдување како можност.
„Иноваторите во областа на управувањето со ризици“ го трасираат патот
„Иноваторите за управување со ризик“, група на организации со најдобри перформанси, која опфаќа 5% од испитаниците во истражувањето и ги покрива сите сектори, го предводат патот преку трансформирање на ризиците во можности за создавање вредност. Многу е веројатно (73% од иноваторите во споредба со 53% од другите испитаници) да имаат технолошка стратегија и план за целата компанија. Тие, исто така, имаат 1,8 пати поголема веројатност да се сметаат себеси за „многу сигурни“ за балансирање на растот и управувањето со ризик, 1,8 пати поголема веројатност да ја препознаат генеративната вештачка интелигенција како можност наместо ризик и 1,6 пати поголема веројатност проактивно да преземат ризик при создавањето можности наспроти давање приоритет на безбедни или нискоризични стратегии.
Тие, исто така, имаат значително поголема веројатност да ги усовршат способностите на нивните внатрешни тимови поврзани со ризик и имаат повисоко ниво на усогласеност со нивниот извршен директор/менаџмент во однос на нивното ниво на подготвеност за преземање ризик (32 проценти се усогласуваат со нивото на подготвеност на извршниот директор и раководството, во споредба со 22 проценти од сите испитаници).
Елиминирање на разликите
Иако постои јасна амбиција меѓу повеќето организации да преземат пристап заснован на повеќе технологија за управување со ризикот, постои значителен диспаритет во способноста и перформансите: само една од десет (10%) веќе користи напредна и предвидлива аналитика, врвна технологија и податоци за управување со ризик и континуирано се ангажирани во обука и иновации. Понатаму, многумина се во рана и развојна фаза на зрелост на технологијата/податоците, при што само 14% истражуваат или штотуку почнуваат да користат технологија и податоци за управување со ризик, додека помалку од една четвртина (24%) користат основна технологија и алатки за податоци за управување ризици или имаат воспоставено технолошки и процедури за управување со ризик од податоци.
„Што се однесува до блиската иднина, заврши ерата на бенигно ризично опкружување, засилено со сè побрзото темпо и влијанието на технолошките промени. Овие закани значат дека за да растеме и создаваме можности, интелигентното преземање ризик поттикнато од технологијата сега е од суштинско значење за самоадаптација и преобликување во овој свет кој постојано се менува, се со цел да се заштити и создаде вредност“, заклучи Сајмон Пери, раководител на Одделението за ризици на пазарите и поврзаните услуги.
