Новиот дух на пост-капитализмот
Објавено на од во АНАЛИЗА
Наместо четврта индустриска револуција, создаден е паразитски, дисфункционален инфокапитализам, чии монополски профити и антиконкурентно однесување се толку суштински за системот што не можат да бидат оспорени.
post-capitalismВо развиениот свет, големи делови од урбаната реалност изгледаат како Вудсток кој непрестано трае – но она што навистина се случува е девалвизација на капиталот.
Секако, некаде на работ на еден голем град, секогаш постои финансиска област каде што регрутираните луѓе, подеднакво облечени, френетично „бркаат“ некакви работни активности и во неколкуте слободни часови, ги полнат теретаните, лентите за трчање, така што адреналинот никогаш не запира.
Но, само 20 години по ширењето на широкопојасниот интернет и 3G телекомуникациите, информациите насекаде се појавуваат во општествениот живот: работата и слободното време станаа магловити; врската помеѓу работата и платите е олабавена; поврзаноста помеѓу производството на стоки и услуги и акумулацијата на капиталот е помалку очигледна.
Прашајте мејнстрим економист што се случува и тие може да одговорат на “потрошувачката” или “слободното време”. Тезата за посткапитализмот почива на идејата дека има нешто повеќе од тоа. Дигиталните мрежи, кои економистите-Шумпетеријанци сметаат дека ќе влезат во нова и динамична ера на капитализмот, наместо тоа почнаа да ги разбиваат традиционалните шеми на четири идентификувачки начини.
Прво, постои ефект на нула-маргинален трошок, при што трошоците за производство на информатичка стока, под услови на слободни пазари и конкуренцијата, тежнее кон нула, и така, како резултат на тоа и производствените трошоци кај производството но и во услугжните дејности исто така опаѓаат.
Второто е потенцијалот за решителна автоматизација на физичката работа, 47% од работните места или 43% од задачите, во зависност од истражувањето, се автоматизирани.
Трето е ефектот на мрежа, што технократските корпорации го искусуваат како “зголемено враќање на обемот”. Во огромен размер мрежите создаваат позитивни екстерналии, каде што сопственичките права над произведената алатка не се предодредени од фабричкото поимање на сличноста помеѓу работодавачот и работникот.
Конечно, постои потенцијална демократизација на информациите. А проблемот откриен во дел од софтверот вечерва може да се отстрани на секоја инстанца на тој софтвер до утре наутро; грешката на Википедија може да се забележи и исправи веднаш од знаењето на толпата.
Нов вид на систем
Покапапиталистичкиот проект се темели на верувањето дека својствено за овие технолошки ефекти е предизвикот за постоечките општествени односи на пазарната економија, а на долг рок, и можност за нов вид на систем кој може да функционира без пазарот, и надвор од недостигот на комодитет на пазарот.
Но, во текот на изминатите 20 години, како форма на механизам за преживување, пазарот реагираше со создавање на полу-трајни дисторзии кои – според неокласичните економисти – треба да бидат привремени.
Како одговор на ефектот на информациските добра од кои паѓаат цените, се изградија најмоќните монополи што било кога се создадени. Седум од првите десет глобални корпорации од пазарната капитализација се технички монополи; тие го избегнуваат данокот, ја задушуваат конкуренцијата преку практиката на купување на ривалите и градат “авлии” на интероперабилни технологии за да ги максимизираат сопствените приходи на сметка на добавувачите, клиентите и (преку избегнување на данокот) државата.
Бидејќи информациските машини може да ги заменат луѓето побрзо отколку што се создаваат нови, квалификувани работни места, создадени се милиони нископлатени работни места, кои нема потреба да постојат. Наместо да се концентрира работата на кратки рафали, за да се зголеми продуктивноста, се поттикнува замаглувањето на работата и слободното време, како и конзумерските активности (резервација на одмор, договарање средби, преписка со пријатели) се толерира во работното време, бидејќи тоа ја максимизира потрошувачката и личното производство на податоци.
Како одговор на ефектот на мрежа, се појави нов модел – платформски монопол, привлекувајќи милијарди долари во офшор капитал кој не може да биде продуктивно инвестиран на друго место. Целиот деловен модел на таквите корпорации е да наплатува наеми, и како и другите, да ја задуши конкуренцијата, која во случај на издигнувањето на апликациите за возење го заменува традиционалниот такси бизнис и градската власт.
Како одговор на демократизирачките ефекти на инфо-технологијата, создадени се огромни и растечки асиметрии на информации.
Ниту конкуренцијата ниту регулативата досега не стави крај на овој четирикратен процес на консолидација и склероза. Карактеристиките како монопол, недоволно вработување, изнајмување и асиметрија на информации, претпоставени од класичната економија како привремени појави, почнаа да изгледаат како трајни барања за приватниот сектор од 21-от век. Наместо четврта индустриска револуција, создаден е паразитски, дисфункционален инфокапитализам, чии монополски профити и антиконкурентно однесување се толку суштински за системот што не можат да бидат оспорени.
Ембрионски форми
Во еден средновековен град, ембрионските форми на буржоаското општество биле невидливи. Ако го отсликаме Париз од 14 век во времето на револтот на Етјен Марсел, моќта лежеше во големите хотели на провинциските феудалци, во манастирите, во безбројните цркви и во универзитетот. Заедно формираа машина за администрирање и потврдување на богатството произведено во руралните имоти. Прекуграничното банкарство беше ефикасна тајна служба, зависна од верски налози од депоата за складирање и комплексни напредни договори за заобиколување на забраната за лихварење. Дури и актуелната буржоазија одбила да го поддржи обидот на Марсел да го наметне владеењето на правото на кралот, па затоа неговиот концепт изгледал непознато.
Но од гледна точка на познавање на феудализмот, можеме да ги видиме еснафите, протобанките, прекуграничните трговски мрежи и научното размислување на средновековниот универзитет како еден вид “ембрион на капитализмот”.
Микрокосмичките промени во секојдневниот живот сега имаат поинакво значење. Слободното време е производ на недоволно вработување. За да ги задржат луѓето да го сервисираат капиталот преку камати, апликации и е-трговија, тие мора да имаат работа, кредитна картичка и мобилен телефон – без разлика колку се сиромашни. Невработениот, сиромашен, млад човек богат со информации е аватар и на слабоста и на можноста за решение.
Луѓето го преживуваат создавањето на она што Дејвид Граебер го нарекува “срање од работа (bullshit jobs)”, со замаглувањето на природата на работата и одморот, и со тоа што живеат скромно, затоа што, иако монополите ги намалуваат високите цени за нивните стоки, ефектот со нула-маргинална цена дозволува да живеат поевтино, само со основните потреби. Повеќето луѓе користат софтвер со отворен код или многу евтин софтвер, дури и без да го знаат тоа. Покрај тоа, монополите бесплатно ги даваат информативните услуги во замена за правото да ги собираат нашите лични податоци.
Можете да го видите истиот вид на живот во кој било голем град. Барселона, заедно со Амстердам и неколку други самопрогласени “бестрашни градови” под левичарска хегемонија, засега имаат политичко раководство кое го разбира потенцијалот на економија базирана на софтвер со отворен код, информациска симетрија и укинување на монополите.
Под раководство на Ада Колау, која стана градоначалничка по борбата за правата за домување, градот посвети 22 вработени и 16 милиони евра во текот на четири години за поттикнување на социјалната, кооперативната и солидарната економија. Хакери, активисти за домување и еколози имаат канцеларија и високи технолошки работни места.
Градот го искористи својот буџет за набавки од една милијарда евра годишно за да ги принуди надворешните соработници да го прифатат принципот дека податоците се јавно добро, а не да се одгледуваат по нула цена од страна на техничките гиганти. Со свесно промовирање на алтернативни форми на сопственост и претпочитајќи локални, кооперативни технолошки фирми над мултинационалните компании, градот сега има повеќе од 4.800 регистрирани кооперативни бизниси.
Изгледа како неприлична и кревка колку што раниот капитализам го правеше сјајот на доцниот феудализам. Задачата да ја претвори во нешто поголемо бара, прво, револуција во владината интервенција, при што државата свесно го обликува создавањето на отворен, колаборативен и непазарен сектор на економијата.
Градот го искористи својот буџет за набавки од една милијарда евра годишно за да ги принуди надворешните соработници, да го прифатат принципот дека податоците се јавно добро, а не да се одгледуваат по нула цена од страна на техничките гиганти. Со свесно промовирање на алтернативни форми на сопственост, и претпочитајќи локални, кооперативни технолошки фирми над мултинационалните компании, градот (Барселона) сега има повеќе од 4.800 регистрирани кооперативни бизниси.
Изгледа како неприлично и кревко, колку што раниот капитализам изгледаше во сјајот на доцниот феудализам. Задачата да се претвори во нешто поголемо, бара прво, револуција во владиниот интервенционизам, при што државата свесно го обликува создавањето на отворен, колаборативен и непазарен сектор на економијата.
Второ, овие алтернативни форми на деловен модел мора да се развиваат за да се сразмерни – така што нивните најдобри практики можат да се претворат во „drag and drop“ за стартапи.
Трето, мора да се има пристап до финансии, иако во поинаква форма од онаа што се среќава во новиот технолошки свет.
Конечно, потребна е револуција во човечките ставови.
Постои одличен премин во протестантската етика на Макс Вебер и Духот на капитализмот каде што ја опишува позицијата на полето на индустрискиот капитал. Еден млад човек од едно од релоцираните семејствата вклучени во трговијата со текстил ја претставуваше ригорозната строгост со работниците, барајќи големи економии за пласман ги исечеше сите посредници. Како резултат на тоа, идиличниот живот на руралните шивачи и ткајачи се распадна. Вебер заклучува: “Во овој случај, револуцијата не беше донесена поради приливот на нови пари инвестирани во индустријата… но новиот дух, духот на модерниот капитализам кој започна да работи”.
Ако погледнете доволно внимателно кон ставовите на младите луѓе израснати во целосно дигитален свет, гледате нов дух на работа.
Буржоазијата ова би го нарекла неприлика; големите потрошувачки брендови го нарекуваат “про-сумпција”. Седнете во заедничкиот работен простор или уметничка лабораторија финансирана од државата во еден од овие градови и можете да видите дека прилично е свесна, решеноста да се живее “и покрај” имплицитните претпоставки за мејнстрим економијата.
До 2010-та година, иако економиите на задругите и “солидарност” се размножуваа како контракултура во богатите земји, малкумина сметаа дека ќе се залагаат за тоа државата да треба да го поттикне овој нов облик на економски живот. Како и со раниот индустриски капитализам, сепак, токму тоа е потребно – проект за регулирање на капитализмот на начин кој ги поддржува, наместо да ги уназадува,  колаборативните, непрофитни, нефинансиски бизнис модели.
Во следниот период ќе разбереме зошто започнаа државите и градовите со промовирање на транзицијата. Како и со преминот од феудализам во капитализам, проектот не може да биде само легален или регулаторен, туку мора да го промени и начинот на кој размислуваме за времето, културата, недостатокот и изобилството.

Извор: IPS-journal.eu

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

Вие можете да ги користите следните HTML ознаки: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

...Сите ние живееме во време, кога само идејата е капитал, сè друго е пари...
Најава
Регистрација

На вашата e-mail адреса ќе добиете лозинка за логирање на КАПИТАЛ.

Заборавена лозинка?

Внесете e-mail адреса или корисничко име со кое сте регистрирани на КАПИТАЛ.

×